Lần đầu tiên trong lịch sử, giá dầu những ngày cuối tháng 6 đã vượt ngưỡng 140 USD/thùng, sau khi Chủ tịch Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) Chakib Khelil dự đoán giá dầu vào mùa hè năm nay có thể lên tới 150- 170 USD/thùng. Mà giá dầu tiếp tục tăng thì các thị trường chứng khoán lại càng xuống.

Vì theo "quy luật vòng luẩn quẩn", chứng khoán càng sụt giá, thì các nhà đầu tư càng chuyển vốn sang dầu mỏ, khiến giá dầu càng leo thang.

Gánh dầu "nặng” vai chứng khoán

Nói chung, ngoài yếu tố đầu cơ, các thị trường dầu sợ rằng mức cung sẽ không đáp ứng được mức cầu không ngừng tăng lên, nhất là từ những quốc gia đang trỗi dậy như Trung Quốc và Ấn Độ. Trong bối cảnh như vậy, Libya - nước sản xuất dầu đứng thứ 3 ở Châu Phi - lại còn dọa sẽ giảm sản lượng khiến các thị trường thêm lo ngại. Hậu quả là ngày 27/6, chỉ số ở hầu hết các thị trường chứng khoán, từ Châu Á, Châu Âu cho đến Mỹ đều tiếp tục mất điểm. Nhà phân tích Michael Davies thuộc tổ chức Sucden nhận định những lo ngại về lạm phát cùng với tình trạng yếu kém trên thị trường chứng khoán đã khuyến khích giới đầu tư trở lại thị trường năng lượng.

Bên cạnh đó, do USD tiếp tục sụt giá so với EUR, cho nên các nhà đầu tư bên ngoài vùng USD lại càng dồn vốn sang dầu mỏ, bởi vì đầu tư càng có lợi hơn. Hơn nữa, các hãng hàng không và các nhà máy lọc dầu, vì sợ giá dầu tăng cao hơn nữa, cho nên bắt đầu đua nhau mua dầu về trữ, khiến cơn sốt dầu thêm trầm trọng.

Bất lực trong đối phó

Vấn đề là để đối phó với tình trạng trên, các ngân hàng trung ương hầu như bất lực. Lý do là, nếu giảm lãi suất để thúc đẩy tăng trưởng thì sẽ khiến giá cả tăng vọt; mà tăng lãi suất để kềm chế lạm phát thì người dân sẽ bớt tiêu thụ và các doanh nghiệp bớt đầu tư, khiến cho kinh tế tăng trưởng chậm lại. Việc Ngân hàng Trung ương Châu Âu  dành ưu tiên cho việc kềm chế lạm phát và sẽ thắt chặt chính sách sẽ khiến cho USD sụt giá hơn nữa.

Tình hình hiện nay khiến các nhà phân tích nhớ đến thời kỳ năm 1987, vì vào năm đó, USD cũng đã sụt giá mạnh và các ngân hàng trung ương bất đồng với nhau về biện pháp đối phó. Hai yếu tố này đã khiến cho thị trường khoán thế giới bị khủng hoảng. Liệu kịch bản này có sẽ tái diễn hay không. Hiện chưa thể trả lời được, nhưng có một điều chắc chắn là trong nhiều tháng nữa, các thị trường chứng khoán thế giới sẽ tiếp tục chịu tác động của giá dầu leo thang, mà chưa biết bao giờ mới ngừng.

Nguyễn Viết