Đó là nhận định của ông Phạm Long Minh - Chánh văn phòng Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV) về những khó khăn trong việc thu phí sử dụng các bản ghi nhạc số trên các website âm nhạc. Theo ông Minh, ngay cả một “đại gia” như Yahoo! Music Việt Nam cũng chưa tuân thủ một cách triệt để vấn đề bản quyền khi vẫn có các bản nhạc số chưa có bản quyền.

- Thưa ông, tính tới thời điểm này, RIAV đã "đòi" tiền bản quyền các bản ghi nhạc số đối với bao nhiêu website âm nhạc? Ông có thể công bố mức phí mà RIAV đã thu được?

Đến thời điểm hiện nay, RIAV đang yêu cầu các đơn vị sử dụng thực hiện nghiêm chỉnh đúng theo những quy định của pháp luật, nghĩa là người sử dụng thực hiện đúng nghĩa vụ của mình - xin phép và trả tiền. Hiện RIAV đã thực hiện cấp phép sử dụng bản ghi cho 8 website.

Chúng tôi thu phí cho việc cấp phép sử dụng luôn tuân thủ nghiêm ngặt theo các nguyên tắc cơ bản của các tổ chức quản lý tập thể bao gồm: biểu giá thu, Quy chế cấp phép và thu tiền bản quyền, Quy chế phân phối tiền bản quyền của Hiệp hội. Số liệu cụ thể về số tiền thu được theo từng hợp đồng, đây là nguyên tắc bảo mật của hợp đồng, chúng tôi không thể công bố khi chưa có sự đồng ý của các đơn vị ký kết cũng như sự cho phép của các hãng băng đĩa. Tuy nhiên, tất cả đều được công khai cho các hãng băng đĩa và thỏa mãn yêu cầu của hãng cũng như của đơn vị sử dụng.

- Trong quá trình làm việc với đơn vị chủ quản các website âm nhạc này, RIAV có gặp nhiều khó khăn trong việc yêu cầu họ trả tiền bản quyền?

Khó khăn lớn nhất của Hiệp hội là rất nhiều đơn vị sử dụng không nắm rõ các quy định của pháp luật. Các đơn vị này thường tỏ ra ngạc nhiên khi nhận được yêu cầu của chúng tôi. Ngoài ra, chúng tôi cũng thường xuyên gặp phải thái độ thiếu tôn trọng và coi thường pháp luật của một số đơn vị sử dụng. Thực tế là hầu như các đơn vị này là các đơn vị lớn, sử dụng rất nhiều và thu lợi bất hợp pháp từ sản phẩm của chúng tôi cũng rất nhiều.

Xét về mặt khách quan, trước đây, tất cả các đơn vị sử dụng đều chưa từng phải thực hiện các nghĩa vụ của mình và cũng chưa có tổ chức đứng ra thực hiện một cách công khai và nghiêm túc cho các hãng sản xuất. Đây là do hoàn cảnh và các yếu tố khách quan và chủ quan. Tuy nhiên, một khi xã hội phát triển, đất nước phát triển và mở rộng trong các quan hệ quốc tế, những quy tắc chung của sự hội nhập chắc chắn phải tuân thủ.

Có những đơn vị rất nghiêm túc thực hiện nghĩa vụ do văn hóa của DN họ xây dựng từ đầu, cũng có những DN do chưa kịp chuẩn bị vào kế hoạch kinh doanh của mình chắc chắn cũng sẽ có một số áp lực, có những đơn vị cho rằng đây là việc làm mới nên cứ chờ một thời gian thăm dò tình hình. Chính vì sự suy nghĩ của chính các DN sẽ dẫn đến các hành vi tiếp theo của họ, và trên quan điểm đấy, chúng tôi cũng chuẩn bị đầy đủ các phương án cho từng hành vi, mục đích cũng là để ý thức về nghĩa vụ tôn trọng bản quyền được phổ biến sâu và mọi người xem việc thực hiện này là một thói quen tốt, ý thức là tôn trọng nó thì mình tự nhiên sẽ được quyền lợi, còn trốn tránh thì ngay cả mất đi quyền lợi chính đáng mà có khi còn thiệt hại nhiều hơn rất nhiều. Đấy là mục đích của RIAV mong muốn.

- Vừa qua, Yahoo Vietnam và nhacso.net đã phối hợp để cung ứng dịch vụ tải nhạc trên trang Yahoo! music Việt Nam và đã cung cấp rất nhiều bản nhạc số của các ca sĩ trong nước. Tuy nhiên trong 8 đơn vị đã được RIAV trao giấy phép sử dụng các bản nhạc số lại không có cả Yahoo! Việt Nam và Nhacso.net. Ông bình luận gì về vấn đề này? Phải chăng Yahoo Việt Nam và Nhacso.net đã vi phạm bản quyền khi cung cấp các bản nhạc số mà chưa được phép? Phía Yahoo Việt Nam và FPT (đơn vị chủ quản của Nhacso.net) đã làm việc với RIAV về việc bản quyền chưa?

Hiện tại, RIAV đã cấp phép sử dụng bản ghi âm cho 8 website: yeuamnhac.com; www.socbay.com; nhac.vui.vn; www.pops.vn; mp3.zing.vn; www.inghe.vn; www.nhaccuatui.com và www.miu.vn

Về Nhacso.net, hơn một năm nay, RIAV đã có những trao đổi và làm việc, tuy nhiên vẫn đang trong quá trình đàm phán và vẫn chưa có kết luận cuối cùng nào.

Còn đối với phía Yahoo!, chúng tôi đã có những liên lạc và làm việc chính thức. Tuy nhiên, theo thông tin chúng tôi nhận được từ các hãng sản xuất, Yahoo! có liên hệ và xin được quyền sử dụng nhạc của một số đơn vị quyền nghe trực tuyến một số lượng ca khúc nhưng không phải là toàn bộ.

Bằng bất cứ phương án nào, chúng tôi luôn ủng hộ quan điểm có ý thức và tôn trọng bản quyền. Về nguyên tắc, người sử dụng có thể tìm đến xin phép sử dụng trực tiếp với từng nhạc sĩ, từng ca sĩ, từng hãng sản xuất hoặc có thể tìm đến tổ chức quản lý tập thể đại diện cho những đối tượng trên, tùy theo cách nào phù hợp. Đối với RIAV và các hãng sản xuất, chúng tôi luôn có sự trao đổi thông tin về việc cấp phép để nắm rõ các thông tin quản lý một cách chính xác và đảm bảo công bằng nhất.

Mặc dù, xu hướng chung của thế giới thì mọi đơn vị đều muốn thông qua một tổ chức để thuận lợi và nhanh chóng trong việc thực hiện kế hoạch kinh doanh của mình. Tuy nhiên, do mục đích kinh doanh, đơn vị vẫn có thể tự liên hệ để phát triển những phương án kinh doanh của riêng mình. Chúng tôi luôn tôn trọng những đơn vị sử dụng hoạt động nghiêm túc và ủng hộ họ trong mọi trường hợp nằm trong khả năng của mình để phổ biến và phát triển thị trường âm nhạc lành mạnh và ngang tầm với quốc tế.

- Theo thống kê thì tại Việt Nam có khoảng 30 website cung ứng dịch vụ tải nhạc, trong khi đó RIAV mới chỉ "đòi" bản quyền được với 6 đơn vị. Với các website còn lại, RIAV đã có kế hoạch yêu cầu thực hiện bản quyền chưa, công việc sẽ được tiến hành như thế nào?

RIAV vẫn có đội ngũ chuyên viên công nghệ thông tin để kiểm soát việc sử dụng âm nhạc và vẫn thu thập số liệu về việc sử dụng này, do đó, trong bất kỳ trường hợp nào có vi phạm đến quyền lợi của các hãng sản xuất là thành viên của RIAV, chúng tôi sẽ có biện pháp để đảm bảo quyền lợi này được thực hiện một cách nghiêm túc nhất.

Chúng tôi cũng đang làm việc cùng các đơn vị này. Tùy thuộc và sự tôn trọng và các phương án cụ thể của từng đơn vị, chúng tôi sẽ có những phương án hỗ trợ hoạt động của họ cũng như có các phương án để đối phó cùng những đơn vị không hợp tác. Cùng với sự hỗ trợ từ cơ quan nhà nước và sự bảo vệ của pháp luật, chúng tôi tin rằng công việc sẽ tiến hành nhẹ nhàng hơn.

-Xin cảm ơn ông.

Hoàng Giang thực hiện