Sau khi DĐDN có bài PV ông Phạm Long Minh - Chánh văn phòng Hiệp hội công nghiệp ghi âm Việt Nam (RIAV), nói về việc các DN kinh doanh nhạc số online đang thu lợi bất hợp pháp trong việc khai thác các bản nhạc số do RIAV nắm giữ bản quyền, ngày 10/7, RIAV đã có công văn đề nghị Cty Dịch vụ trực tuyến FPT (FPT online) xin lỗi và giải trình những thông tin sai lệch mà FPT online đã đưa ra trước đó.
Đại diện của FPT Online, cơ quan chủ quản của nhacso.net trả lời đại ý Nhacso là đơn vị nắm giữ lượng bài hát có bản quyền lớn nhất cả nước. Và RIAV chỉ là một đối tác trong số hàng trăm đối tác cung ứng bản quyền cho nhacso. Ngày 8/7, FPT Online còn có công văn gửi các chủ sở hữu các trang website cung ứng dịch vụ liên quan trực tiếp và/hoặc gián tiếp đến các bản ghi âm ghi hình (tác phẩm âm nhạc) trên mạng Internet: yeuamnhac.com, nhac.vui.vn, socbay.com, inghe.vn, pops.vn, miu.vn, nhaccuatui.com, mp3.zing.vn... khẳng định, trung tâm âm nhạc trực tuyến của FPT online đang là đối tác duy nhất có được sự ủy thác độc quyền kinh doanh bản quyền các bản ghi trên môi trường Internet của hầu hết các hãng băng đĩa uy tín và có số lượng bài hát lớn nhất Việt Nam như Viết Tân, Saigon Vafaco, Thế Giới Giải Trí, Hãng Phim Trẻ, Lạc Hồng, Trùng Dương, Quang Cường, Tuấn Nguyễn, Tuấn Trinh, Golden fish... và yêu cầu các trang web này trả tiền bản quyền các bản nhạc số mà nhacso đang giữ bản quyền. Động thái này của FPT Online đã chính thức khởi động cho cuộc tranh cãi giữa nhacso.net và RIAV.
Bản quyền thuộc về ai?
Đáp lại công văn của FPT Online và cũng được coi là động thái bảo vệ hội viên, công văn ngày 10/7 của RIAV nhấn mạnh mình mới là đơn vị duy nhất có được sự ủy thác quyền từ phía các Hãng băng đĩa ghi âm, do đó việc thông tin của FPT online đưa ra là sai thực tế. Theo công văn số 72/RIAV/08, Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam là tổ chức do Bộ Nội vụ thành lập theo Quyết định số 31/2003/QĐ-BNV ngày 16/6/2003 và bản Điều lệ hoạt động thông qua ngày 15/8/2003 được Bộ Nội vụ phê duyệt theo Quyết định số 70/2003/QĐ-BNV ngày 07/10/2003. RIAV hoạt động nghiêm chỉnh theo Điều lệ, qui định, qui chế và nguyên tắc hoạt động của Hiệp hội, trong đó qui định rõ: Hiệp hội là đại diện cho các tổ chức và công dân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất băng đĩa ghi âm, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch); Hiệp hội bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà sản xuất đối với các chương trình băng đĩa ghi âm; Hiệp hội quản lý, tổ chức thực hiện việc thu tiền bản quyền và cấp phép cho cá nhân, đơn vị sử dụng các quyền liên quan đối với các bản ghi âm, ghi hình do hội viên ủy thác. RIAV đã đề nghị FPT online nghiêm túc giải trình bằng văn bản trong thời gian sớm nhất về tất cả những thông tin sai lệch mà FPT online đã cung cấp lên các phương tiện thông tin đại chúng trong thời gian vừa qua. RIAV cũng đặt câu hỏi: Dựa trên cơ sở nào mà FPT online được quyền cấp phép cho Yahoo? Cũng trong công văn này, RIAV nhấn mạnh: Nếu trong thời gian 24 tiếng đồng hồ kể từ khi nhận được công văn này, nếu FPT online không có những hành động cụ thể và thỏa đáng, RIAV sẽ tiến hành các thủ tục tố tụng cần thiết để đảm bảo cho uy tín và danh dự của Hiệp hội, và các hội viên.
Nhập nhằng khái niệm "độc quyền"
Ngay sau khi nhận được công văn của RIAV, FPT Online đã lập tức có văn bản trả lời. Trong công văn đáp trả RIAV, ông Lương Công Hiếu - TGĐ FPT Online khẳng định công ty này đang là đối tác duy nhất có được sự ủy thác độc quyền kinh doanh bản quyền các bản ghi trên môi trường Internet của hầu hết các hãng băng đĩa uy tín như Viết Tân, Saigon Vafaco, Thế Giới Giải Trí, Hãng Phim Trẻ, Lạc Hồng, Trùng Dương, Quang Cường, Tuấn Nguyễn, Tuấn Trinh, Golden fish... Điều này được khẳng định trong các hợp đồng cấp phép sử dụng bản ghi âm, ghi hình giữa FPT Online với các hãng băng đĩa. Như vậy, theo FPT Online, việc RIAV cho rằng FPT Online bôi nhọ uy tín và danh dự là "sự hiểu lầm đáng tiếc". Tuy nhiên, bà Hồng Hạnh, đại diện của Trung tâm băng nhạc Lạc Hồng (một trong những Trung tâm được FPT Online liệt kê đã ký "ủy thác độc quyền” cho biết trung tâm này có ký hợp đồng độc quyền với Nhacso.net của FPT Online trong hai năm (từ tháng 12/2007 đến tháng 12/2009). Nhưng trong thời gian thử nghiệm 4 tháng đầu, thấy không hiệu quả nên Trung tâm Lạc Hồng quyết định ký ủy thác cho RIAV đại diện toàn bộ các lĩnh vực. Đại diện trung tâm này còn cho biết trong điều khoản ký kết giữa hai bên nói rõ Nhacso.net chỉ được chuyển nhượng cho bên thứ ba với điều kiện hãng của bà đồng ý bằng văn bản. Tuy nhiên, theo bà Hạnh, đến nay Lạc Hồng chưa hề ký văn bản cho Nhacso.net được chuyển giao và thu phí với các trang web. Mặt khác, ông Huỳnh Ngọc Hoàng, phụ trách kinh doanh Hãng phim Trẻ, nói đúng là hãng này có ký hợp đồng cho FPT kinh doanh độc quyền trên môi trường mạng nhưng điều đó không có nghĩa là họ được chuyển nhượng cho bất kỳ bên thứ ba mà không được sự đồng ý bằng văn bản của hãng. Tuy nhiên, ông Hoàng cho biết là hãng này chưa có bất kỳ văn bản nào đồng ý cho Nhacso.net thay mặt mình thu phí tám trang web (gồm yeuamnhac.com, nhac.vui.vn, socbay.com, inghe.vn, pops.vn, miu.vn, nhaccuatui.com, mp3.zing.vn).
Rắc rối "người đại diện"
Ông Phạm Long Minh - Chánh Văn phòng RIAV khẳng định: RIAV là tổ chức do Bộ Nội vụ thành lập theo Quyết định số 31/2003/QĐ-BNV ngày 16/06/2003 và bản Điều lệ hoạt động thông qua ngày 15/08/2003 được Bộ Nội vu phê duyệt theo Quyết định số 70/2003/QĐ-BNV ngày 07/10/2003. Các quyết định này đều đã được đăng trên Công báo đồng thời gửi đến các cơ quan chức năng của Nhà nước. Trên cơ sở sự thành lập này, Hiệp hội hoạt động nghiêm chỉnh theo các qui định, qui chế và nguyên tắc hoạt động của Hiệp hội, trong đó qui định rõ: Hiệp hội là đại diện cho các tổ chức và công dân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất băng đĩa ghi âm, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa - Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch). Hiệp hội bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các nhà sản xuất đối với các chương trình băng đĩa ghi âm. Hiệp hội quản lý, tổ chức thực hiện việc thu tiền bản quyền và cấp phép cho cá nhân, đơn vị sử dụng các quyền liên quan đối với các bản ghi âm, ghi hình do hội viên ủy thác. Ông Minh cũng nhấn mạnh: "Với những chức năng hoạt động cũng như sự thành lập của Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Việt Nam được sự đảm bảo rõ ràng về mặt pháp lý của Bộ Nội vụ và Bộ VH-TT-DL, chúng tôi hiện là đại diện chính thức của hơn 30 hãng sản xuất băng đĩa trong cả nước Việt Nam bằng các văn bản được chứng nhận rõ ràng và được đảm bảo bởi các cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Cho tới nay, RIAV hiện là đầu mối thu phí bản quyền của hơn 60 hãng băng đĩa và đã thực hiện việc cấp phép khai thác các bản nhạc số cho 8 website".
Tuy nhiên, rắc rối chính là ở chỗ một số hãng băng đĩa vừa ký hợp đồng với FPT Online, vừa ký hợp đồng với RIAV. Cụ thể, RIAV hiện được 26 trung tâm, hãng băng đĩa nhạc trên cả nước ủy thác thu phí bản quyền liên quan cho các đơn vị sử dụng, khai thác bản ghi của mình như tải nhạc chuông, nhạc chờ, các đài truyền hình, trên Internet. Trong khi đó, vào tháng 12/2007, 10 hãng băng đĩa nhạc (có một số hãng đã ký ủy quyền cho RIAV) đã ký hợp đồng với Nhacso.net cho phép trang web này được kinh doanh trên môi trường mạng và thu phí sử dụng của bên thứ ba với điều kiện việc chuyển giao cho bên thứ ba phải được sự đồng ý bằng văn bản của các hãng. Tuy nhiên, chính bản thân các hãng thu âm cũng không thực sự rõ ràng về điều này dẫn đến tình trạng: Thỏa thuận miệng là một chuyện, ký hợp đồng là một chuyện và thực hiện hợp đồng lại là một chuyện khác. Và như vậy "cuộc chiến" về bản quyền này chắc chắn sẽ còn nóng trong thời gian tới.
Trao đổi với DĐDN chiều 14/7, ông Phạm Long Minh cho biết: RIAV sẽ tùy vào thái độ của nhacso.net để quyết định những hành động tiếp theo. Cho tới thời điểm này, các thành viên RIAV đã nhất trí sẽ không tiếp tục tranh cãi theo kiểu "thư qua thư lại". Ngoài ra, ông Minh cũng cho biết các thành viên RIAV đang xem xét khả năng tổ chức một cuộc họp báo để làm rõ về các vấn đề liên quan.
Ông Phạm Viết Tân, phòng thu Viết Tân: Chúng tôi thực hiện việc ký ủy quyền với RIAV trước rồi ký với FPT Online sau. Tuy nhiên, hiện chúng tôi đã thông báo cho FPT Online về việc chấm dứt hợp đồng vì có những sự sai khác giữa những thỏa thuận giữa chúng tôi và FPT Online như việc FPT Online cung cấp nhạc cho bên thứ 3 ( ở đây là Yahoo!Music Việt Nam - PV) mà không được chúng tôi đồng ý hay như việc họ cắt một số bài hát trong album do chúng tôi thực hiện, ghép với một số bài hát của các trung tâm khác để thành album mới gây thiệt hại đến hoạt động kinh doanh của chúng tôi. Công văn số 182/TTr của Bộ VH-TT-DL nêu rõ: Các website âm nhạc phải thực hiện việc xin phép bản quyền trước khi tải nhạc lên website. Thông qua Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam và Trung tâm bản quyền âm nhạc Việt Nam, trước khi tải nhạc lên website. Thời hạn để các bên đàm phán, thỏa thuận trong vòng 1 tháng, kể từ 15/6 - 15/7/2008. Bộ VH-TT-DL cũng yêu cầu Hiệp hội Công nghiệp ghi âm Việt Nam và Trung tâm bảo vệ quyền âm nhạc Việt Nam phối hợp chặt chẽ để hướng dẫn DN, chủ sở hữu các website ký kết hợp đồng được thuận lợi, đồng thời nghiên cứu, thỏa thuận với các chủ sở hữu bản quyền có mức giá phù hợp để người sử dụng chấp nhận được. |
Thái Duy