Khủng hoảng tài chính ở Mỹ cũng như trên toàn thế giới đang bước vào giai đoạn mới - từ xấu xuống rất tệ, khi tuần qua hai tổ chức cho vay bất động sản lớn nhất nước Mỹ là Fannie Mae và Freddie Mac có những biểu hiện đổ vỡ.
Người Mỹ đang mất dần niềm tin vào hệ thống tài chính nước này khi việc ra tay cứu đỡ của FED (Cục dự trữ Liên bang) đã không đủ để ngăn chặn đường làn sóng đổ bể dây chuyển khởi đầu từ Bear Steam nay lan tới hai đại gia nắm giữ tới hơn 50% thị trường cho vay nhà đất. Nhưng, đó mới là một khía cạnh vấn đề, cái người ta lo ngại hơn cả đó là hiệu ứng toàn cầu, khi những khó khăn từ Fannie Mae và Freddie Mac đang làm lung lay các đối tác từ London, Thụy Sĩ tới các nền kinh tế mới như Trung Quốc và thậm chí tác động cả những chính sách định hướng ở Việt Nam.
Trước những đoàn người nối nhau rút tiền từ các chi nhánh của Fannie Mae và Freddie Mac, Fed đã không thể ngồi yên, vội vã đưa ra những giải pháp cấp vốn. Nhưng xem ra đó mới chỉ là những biện pháp tình thế, trong thời gian tới chắc chắn sẽ là những ngày tháng thử thách nền kinh tế số 1 thế giới này, bởi sau những vụ vỡ nợ dây chuyền đó Bộ Tài chính Mỹ cũng đã cảnh báo những viễn cảnh rất xấu cho nền kinh tế Mỹ, đặc biệt là khả năng tiếp cận vốn của các doanh nghiệp nước này. Người ta đang liên tưởng vụ đổ bể của Fannie Mae và Freddi Mac tới cuộc đại khủng hoảng ở hệ thống Ngân hàng Thụy Sĩ năm 1991, khi đó những can thiệp được cho là kịp thời của chính phủ nước này cũng đã đốt tới 10 tỷ USD ngân sách. Tình hình ở Mỹ bây giờ khác xa với Thụy Sĩ năm đó, bởi Fannie Mae và Freddie Mac nắm giữa tỷ trọng cho vay quá lớn, sự đổ bể này có thể tạo ra những cú sốc dây chuyền hủy hoại tới cả nghìn tỷ USD. Ngay sau những tinh tức xấu phát đi từ hai đại gia ngành tài chính đó, cộng với cảnh khốn đốn không lối thoát của City Group, thị trường chứng khoán Mỹ lập tức rớt thảm. Chỉ số Nyse và Nasdaq lún sâu hơn dù cả tháng trước cũng đã rớt thê thảm. Ở London, thị trường chứng khoán lớn nhất thế giới cũng bị tác động lây chuyền, ảnh hưởng mạnh nhất là các cổ phiếu ngân hàng. Bởi chưa cần tới khi Fannie Mae và Freddie Mac đổ bể, ngay từ sự cố Bear Steam, hàng loạt ngân hàng và các DN châu Âu lâm vào cảnh điêu đứng. Thị trường chứng khoán HongKong và Thượng Hải cũng rung động, bởi Fannie Mae và Freddie Mac đang là những chủ nợ, là đối tác lớn của nhiêu Cty hoạt động ở Trung Quốc. Khi hệ thống đổ vỡ, khả năng tái cấp vốn sẽ không còn, đó là chưa nói tới việc thiết chặt, hút vốn về.
Trên nhiều khía cạnh kinh tế Việt Nam không thể so sánh với Mỹ, nhưng ở bình diện cho vay tín dụng bất động sản dưới tiêu chuẩn ta lại có những điểm "trội" hơn. Trội hơn ở chỗ, ngân hàng dễ dàng bỏ qua những điều kiện có tính nguyên tắc đối với khách hàng, trội hơn ở chỗ các quy định luật pháp, các chế tài phạt còn chưa sát. Để tránh những cú sốc tương tự, chắc chắn Ngân hàng nhà nước sẽ có những chính sách quyết liệt để rà soát và thẩm định tỷ trọng cho vay trong lĩnh vực này. Và đương nhiên, đây sẽ là những tin tức chẳng mấy hay ho gì, bởi tới nay vay liên quan tới bất động sản đã ngấm quá sâu vào hoạt động kinh tế quốc dân. Có chăng hi vọng, việc siết chặt quản lý vay qua bất động sản sẽ rạch ròi giữa vay bất động sản thuần túy và vay liên quan bất động sản cho hoạt động sản xuất - kinh doanh của DN.
Ngày 14/7, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Henry Paulson đã công bố các biện pháp trợ giúp Fannie Mae và Freddie Mac. Theo kế hoạch, Tổng thống George W.Bush sẽ đề nghị Quốc hội thông qua dự luật tạm thời nâng trần các khoản tín dụng mà 2 tập đoàn này được phép nhận từ Bộ Tài chính lên cao hơn mức 2,5 tỷ USD như hiện nay. Bộ Tài chính sẽ được quyền can thiệp trực tiếp, khi cần có thể mua lại cổ phần của 2 tập đoàn này để tránh một sự sụp đổ có thể gây sốc toàn bộ nền kinh tế. |
Nam Phong