Từ ngày 1/1/2009, Luật thuế thu nhập cá nhân có hiệu lực. Trong quý III/2008, Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Thuế thu nhập cá nhân và các Thông tư hướng dẫn thi hành.

Luật qui định, mức giảm trừ gia cảnh đối với người nộp thuế là 48 triệu đồng/năm. Người phụ thuộc vào người nộp thuế có nghĩa vụ nuôi dưỡng là 1,6 triệu đồng/tháng. Nghị định sẽ hướng dẫn cụ thể qui định này.

“Mức giảm trừ gia cảnh sẽ giúp những người đang phải nộp thuế thu nhập cao sẽ không phải nộp thuế thu nhập cá nhân” - ông Phụng phân tích. Ví dụ như hiện nay một người nào đó có thu nhập 6 triệu đồng/tháng có nuôi hai con thì vẫn phải nộp thuế là 100 ngàn đồng. Nhưng từ 1/1/2009, theo quy định họ sẽ được mức giảm trừ nuôi hai con là 3,2 triệu đồng, tức là họ chỉ còn 2,8 triệu đồng. Như vậy họ sẽ không phải đóng thuế bởi thu nhập của họ sau khi trừ gia cảnh thấp hơn mức khởi điểm chịu thuế như quy định là 4 triệu đồng.

Theo ông Phụng, đối tượng được giảm trừ gia cảnh trong Luật này là khá rộng rãi. Đó là sẽ giảm trừ gia cảnh cho cả ông bà, cô, bác, chú, dì, cậu, mợ… Tuy nhiên, để được giảm trừ thì phải thỏa mãn điều kiện là người phụ thuộc có thu nhập dưới mức 533.000 đồng/ tháng và phải có quan hệ với người nộp thuế. Người nộp thuế sẽ phải kê khai thu nhập cũng như mối quan hệ của người phụ thuộc để chính quyền địa phương xác nhận.

Theo Luật quản lý thuế, người dân tự kê khai số nộp thuế phải nộp. Còn theo Luật thuế thu nhập cá nhân thì một người có thể nuôi nhiều người nên lợi dụng quy định quá thoáng này dễ xảy ra tình trạng gian lận trốn thuế vì vậy cần có phương thức quản lý danh sách những người phụ thuộc, tránh tình trạng gian lận, trốn thuế.

Để xác định được đối tượng này và tránh đối tượng là người thành phố giàu có về làm trang trại,  ông Phụng cho biết: “Tinh thần của Nghị định lần tới sẽ nêu rõ chỉ những người trực tiếp sản xuất nông lâm nghiệp, còn với nuôi trồng đánh bắt thủy sản thì phải có phương tiện đánh bắt thì mới được miễn thuế thu nhập cá nhân”.

Khi bàn về mức khởi điểm chịu thuế sẽ không còn phù hợp trước tình hình lạm phát hiện nay, ông Phụng nhấn mạnh, Luật Thuế thu nhập cá nhân không đặt ra vấn đề lạm phát nên mới đưa ra mức giảm trừ gia cảnh. Chúng ta thừa nhận rằng, khi trượt giá mạnh thì hàng triệu người bị ảnh hưởng và Nhà nước cũng bị ảnh hưởng. Khi đã lạm phát, Chính phủ còn khó khăn hơn rất nhiều, không thể cắt giảm các chương trình chi tiêu, nhất là chi cho đối tượng chính sách. Bởi vậy, không thể đơn giản cho rằng tình hình lạm phát tăng thì yêu cầu giảm thuế. 

Thu Hường tổng hợp