Đầu năm 2008, kinh tế thế giới chuyển biến phức tạp, giá cả nhiều mặt hàng liên tục leo thang như dầu mỏ, vàng, sắt thép, phân bón... Đặc biệt bắt nguồn từ đầu năm 2007 một số loại phân bón đồng loạt lên mức tăng cao nhất trong vòng gần 35 năm qua (1973-2008) như ure hạt trong, ure hạt đục, phân DAP, kali, SA và sulphur...

Nguồn cung thiếu

Nhu cầu phân ure trên thị trường thế giới năm 2007-2008 đã tăng 17-20%. Trong khi đó nhiều nhà máy sản xuất ammonias (của Mỹ) – vốn là nguồn sản xuất ure – đóng cửa đã đẩy hoạt động sản xuất mặt hàng này giảm xuống gần 90%. Từ một quốc gia có thể đáp ứng đến 80 % nhu cầu phân bón trong nước và có truyền thống xuất khẩu, Mỹ trở thành nước phải nhập khẩu đến 45% nhu cầu phân bón nội địa. Bằng biện pháp tăng thuế xuất khẩu phân bón từ 35% lên 135% - mức cao nhất thế giới hiện nay, từ tháng 4/2008, Trung Quốc đã “đóng cửa” nguồn cung phân bón quan trọng cho thị trường thế giới. Bên cạnh đó, tình hình bất ổn ở Trung Đông cũng đã tác động không nhỏ đến giá cả các mặt hàng trên thế giới, trong đó có phân bón.

Trên thị trường thế giới, tính đến ngày 15/7/2008, giá phân bón đã tăng từ 245 USD/tấn lên 738 USD/tấn. Cụ thể, phân DAP tăng bình quân351-356%, từ 250-257 lên 1.140-1.160 USD/tấn. Cá biệt, tại thị trường Bỉ giá mặt hàng này đạt mức 1.250 USD/tấn.  Phân kali tăng bình quân326,1-397,5%, từ 176-204 USD/tấn lên 750-1015 USD/tấn.

Giá phân bón thế giới tăng cao đã khiến giá phân bón trên thị trường nội địa liên tục biến động. Phân ure Hà Bắc có năm thay đổi giá lên xuống đến 35-40 lần, ure Phú Mỹ cũng thay đổi giá lên xuống 25-30 lần. Các phân super lân, phân lân nung chảy, NPK và phân hữu cơ cũng tăng từ 7-15 lần theo lộ trình không cưỡng được. Đặc biệt, giá phân bón trong nước đã cao nhưng khi đến tay nông dân, giá còn bị đội lên đến gấp nhiều lần so với giá gốc. Điển hình như, super lân tăng lên 99,6%, NPK tăng 184%, phân ure tăng 76% và phân hữu cơ tăng 30,8%...

Doanh nghiệp tiếp tục nâng giá bán

Theo Tổ chức Nông lương LHQ, Hiệp hội phân bón quốc tế, giá phân bón thế giới trong 6 tháng cuối năm 2008 sẽ tiếp tục tăng cao do các doanh nghiệp trong lĩnh vực này sẽ tiếp tục nâng giá mặt hàng do chi phí sản xuât tăng, do lạm phát và sự mất giá của đồng USD.
 
Dự báo, tập đoàn Hoá chất Dow sản xuất các loại hoá chất lớn nhất của Mỹ sẽ tăng giá lên từ 15-25% (mức tăng cao nhất trong lịch sử), Tập đoàn Posco Hàn Quốc một trong những nhà sản xuất thép lớn nhất thế giới sẽ tăng giá sản xuất thép lên từ 13-20%, Tập đoàn khái thác các quặng (than, apatis, potas, sắt, dầu…) của Brazil cũng sẽ nâng giá hợp đồng bình quân tăng lên từ 35-50%, nhiều tập đoàn khai thác dầu mỏ của Nga sẽ tăng thuế xuất khẩu dầu mỏ lên từ 17-23% và các mặt hàng khác…

Hội nghị IFA tháng 5/2008 cho thấy, thị trường phân bón thế giới và trong nước xu hướng vẫn tăng lên mức cao, (chưa nói đến khi có đột biến), như than đá, dầu thô, ure, sulphur, DAP, đặc biệt potas (kali). Do vậy nên các tập đoàn Coromandel và Godavari ở Ấn Độ đã ký các hợp đồng mua bán từ quý III năm 2008 cho nhu cầu vụ mùa năm 2009.

Viết Đoàn