Với Người chậm, Coetzee đã đưa ra thông điệp đầy thâm thúy về những gì làm chúng ta thành người, về những cách khiến chúng ta trở nên chín chắn và sống có ý nghĩa hơn trong cuộc đời này.
Khi nhà nhiếp ảnh Paul Rayment bị mất một chân trong tai nạn xe đạp, cuộc sống cô đơn của ông đã thay đổi không ngờ. Nhất quyết từ chối lắp chân giả, Paul trở về căn hộ độc thân của ông ở Adelaide, không thoải mái vì phải phụ thuộc vào người khác. Ông đã phải vật lộn vô vọng khi nhìn lại sáu mươi năm đời mình, nhưng tinh thần ông phấn chấn lên khi yêu Marijana, nữ điều dưỡng của ông, một phụ nữ Croatia đang vất vả nuôi gia đình trên mảnh đất xa lạ. Khi Paul dự định chiếm trái tim chị, thì nhà văn bí ẩn Elizabeth Costello đến thăm, khuyến khích Paul tích cực lên trong đời.
Trong cái ngày lau bụi cho sách ấy, ông hơi chú ý đến Marijana, ban đầu chỉ vì tò mò, rồi trở thành một cái gì đó hơn thế. Ông bắt đầu nhìn thấy trong con người chị không phải là sắc đẹp mà ít ra là sự hoàn hảo của một loại phụ nữ nào đó. Khỏe như ngựa, ông nghĩ khi nhìn đôi bắp chân khỏe khoắn và vùng hông chắc nịch lúc chị chuyển động, vươn tới các giá sách trên cao. Khỏe như một con ngựa cái.
Hay mọi thứ lơ lửng trong không khí suốt bao tuần lễ qua bắt đầu tụ lại ở Marijana? Sự lắng đọng này, tình cảm này có tên là gì nhỉ? Nó không giống sự thèm muốn. Nếu ông phải chọn một từ, ông sẽ nói đó là sự ngưỡng mộ. Có khi sự thèm muốn phát triển là do ngưỡng mộ, hay chúng là hai loại khác hẳn nhau? Liệu ông có thích nằm kề sát nhau, ngực áp ngực với một người đàn bà mà ngưỡng mộ là chính không?
Không chỉ là một người đàn bà, mà là một phụ nữ có chồng, ông không được quên điều đó. Một ông Jokić của Marijana đang sống và thở cách đây không xa lắm. Liệu ông Jokić - Pan Jokić hoặc Gospodin Jokić hoặc bất cứ tên là gì đó - có nổi điên lên khi phát hiện ra ông chủ của Marijana đắm đuối mơ màng giữa ban ngày ban mặt về việc nằm ngực áp ngực với chị, sẽ nổi một trong những cơn thịnh nộ mãnh liệt của vùng Balkan, đã sản sinh ra những mối thù truyền kiếp và những thiên anh hùng ca? Ông Jokić có cầm dao đuổi theo ông không?
Ông biến Jokić thành chuyện đùa vì ông ghen với anh ta. Hơn hết thảy, Jokić có người đàn bà đáng ngưỡng mộ này còn ông thì không. Jokić không chỉ có cô ta, mà còn có con với cô ta, những đứa con do cô ta sinh ra: con bé Ljubica đáng yêu, đứa con gái giữa chắc chắn là xinh đẹp, tên nó là gì ông không nhớ ra; cậu con trai bảnh bao với chiếc xe máy. Jokić có tất cả, còn ông có gì? Một căn hộ đầy sách và đồ đạc. Một bộ sưu tập ảnh, tượng người chết, những thứ sau khi ông qua đời sẽ phủ đầy bụi trong tầng hầm của thư viện cùng bao di vật không quan trọng khác, vốn chỉ làm phiền các nhà sưu tầm hơn là giá trị của chúng.
Như các tác phẩm văn học lớn khác, Người chậm là cuốn tiểu thuyết đặt ra nhiều câu hỏi nhưng rất hiếm khi đưa ra những câu trả lời, khắc họa chân dung một con người đang tìm kiếm sự thật. Tai nạn của Paul Rayment đã biến đổi tiền đồ của ông, và là một đáp số ông gửi đến cho những mối băn khoăn chung, xác định những thuộc tính của tất cả chúng ta: Cái gì là tốt? Rốt cuộc thì trong đời chúng ta, điều gì là quan trọng nhất? Được yêu thương hay được chăm nom có ý nghĩa hơn? Chúng ta định nghĩa ra sao nơi ta gọi là “tổ ấm”? Bằng giọng văn chắc chắn và kiên quyết, Coetzee vật lộn với các vấn đề này, và cho ra đời một câu chuyện cảm động sâu sắc về tình yêu và cái chết làm người đọc sững sờ ở từng trang.
J.M. Coetzee là nhà văn, nhà ngôn ngữ, nhà phê bình người Nam Phi. Tác giả đã từng 2 lần đoạt giải Booker (1983, 1999) và Giải Nobel Văn học (2003), ngoài ra, ông còn giành được nhiều giải thưởng văn chương khác như: giải CAN – Giải Văn chương Nam Phi, giải Jerusalem, Giải văn chương Lannan, Giải văn chương quốc tế của thờ báo Ireland…
.
Người chậm
Tác giả: J.M. Coetzee – Dịch giả: Thanh Vân
NXB Văn học và Công ty Sách Bách Việt ấn hành
Giá: 62.000đồng
Thu Hiền