Đó là nhận xét của Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết về những phiên trả lời chất vấn của các Bộ trưởng tại kỳ họp Quốc hội lần này. Theo ông Nguyễn Minh Thuyết thì nếu các Bộ trưởng dũng cảm thấy và nhận trách nhiệm, chất lượng của các phiên chất vấn sẽ được nâng cao.

- Ông thấy có điểm gì mới trong kỳ chất vấn lần này?

Ông Nguyễn Minh Thuyết - Phó Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục, Thanh thiếu niên và Nhi đồng Quốc hội

- Thưa ông, ông bình luận gì về cách trả lời chất vấn của các Bộ trưởng, ví như Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nặng về lý giải dẫn chứng những thông tin mà các ĐBQH đều đã nắm rõ?

Theo tôi có nhiều lý do. Bản thân các Bộ trưởng đương nhiên nắm được nhiều thông tin, do vậy muốn nhân diễn đàn này để thuyết phục, giải thích cho cử tri, và muốn thể hiện sự sâu sát của mình. Chính vì vậy, phần trả lời của Bộ trưởng Nguyên đi vào sự vụ, quá đà gây cảm giác của nhiều ĐBQH là Bộ trưởng chưa dám nhìn thẳng vào vấn đề, còn né tránh sự thật về những yếu kém trong quản lý điều hành... Lẽ ra, ĐB chất vấn, Bộ trưởng hãy trả lời trực diện, đối thoại với những thông tin do ĐB đưa ra, thay cho dẫn giải quá nhiều thông tin mà cả.... Quốc hội đều rõ, qua kênh giám sát, thông tin báo chí...

- Cũng có ý kiến cho rằng: Do đa phần ĐBQH là kiêm nhiệm không chuyên trách, do vậy cũng cần thông tin, nên thay cho chất vấn lại hỏi để biết, do vậy không có nhiều ĐBQH chuyên sâu các lĩnh vực KT-XH? Nên khắc phục tình trạng “ chiếm giờ” của nghị trường như thế nào, thưa ông?

Tôi đồng ý với nhận định này. Đây không phải là vấn đề mới với các phiên chất vấn, dù ĐB đều nhận được văn bản trả lời, giải trình từ các bộ, ngành cần hỏi. Một góc độ khác cũng nên nhìn nhận, đó là trách nhiệm cao của ĐBQH trước cử tri, nên họ chuyển tải tới các thành viên Chính phủ. Tôi thấy rằng, kỹ năng chất vấn, nhiều ĐBQH vẫn chưa quen, kể cả các ĐBQH 2-3 nhiệm kỳ.

  Trên thực tế, Trung tâm Bồi dưỡng dân cử (Văn phòng QH) hàng năm đều có các kỳ hội thảo, tập huấn về kỹ năng này, nhưng việc nắm bắt, cô lại thành nội dung chất vấn, vẫn còn là một khoảng cách chưa thể san lấp ngay. Nhiều câu hỏi, nhiều chất vấn (dạng chất vấn) chưa có tính khái quát cao, khiến người trả lời lại phải trình bày, dễ sa vào lòng vòng, dài dòng... Theo tôi, trong nhiệm kỳ của mình các ĐBQH sẽ học hỏi lẫn nhau để hoàn thiện vai trò được cử tri gửi gắm...

 - Về phía cá nhân ông, ông có dự định chất vấn gì đối với Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng?

Tôi đã chuẩn bị phần chất vấn Thủ tướng. Tất nhiên, còn phụ thuộc nhiều vào trả lời của người đứng đầu Chính phủ. Tôi sẽ chất vấn về công tác điều hành của Thủ tướng: Tại sao có rất nhiều Tư lệnh phụ trách các lĩnh vực, nhưng khi xảy ra các vấn đề tồn tại của các bộ, ngành, Chính phủ vẫn lúng túng. Phải chăng do lỗi cơ chế điều hành? Thực ra chất vấn của tôi chỉ muốn Thủ tướng làm tốt hơn khâu điều hành các thành viên dưới quyền mình: Chủ động rà soát, loại bỏ những bất cập, không bị động trong mọi tình huống...

- Về giám sát của các ĐBQH trước việc thực hiện các nghị quyết của QH ban hành, ông thấy thế nào? Có ý kiến cho rằng, giám sát vẫn nặng về văn bản, báo cáo?

Thực ra, công tác giám sát của các ĐBQH, đoàn ĐBQH không phải không có hiệu quả. Nhưng quy trìn

“Lẽ ra, khi ĐB chất vấn, các Bộ trưởng hãy trả lời trực diện, đối thoại với những thông tin do ĐB đưa ra, thay cho dẫn giải quá nhiều thông tin mà cả... Quốc hội đều rõ, qua kênh giám sát, thông tin báo chí...”

h cũng phải hoàn thiện, thay đổi hơn và có chế tài bắt buộc thực hiện các giám sát do ĐBQH, các Uỷ ban chuyên trách của QH đưa ra, chứ không dừng ở khuyến nghị, góp ý. Tôi nhấn mạnh, cần phải có chế tài sau giám sát, như vậy mới thúc đẩy sự thay đổi từ các bộ, ngành thành viên Chính phủ, cũng như các sở, ngành dưới địa phương...

- Xin cảm ơn ông.

Kim Khánh thực hiện