Mức 35.000 tỷ đồng nợ xấu, trong đó trích lập dự phòng là 22.000 tỷ đồng (tính tới tháng 10/2008), các chuyên gia cho rằng, tỷ lệ nợ xấu của hệ thống ngân hàng vẫn trong tầm kiểm soát. Tuy nhiên, tình hình này có thể sẽ khó khăn hơn do ảnh hưởng từ kinh tế toàn cầu suy giảm. Có lẽ đã đến lúc tính đến bài toán xử lý nợ xấu.

Theo các chuyên gia, để xử lý bài toán nợ xấu, chúng ta có thể rút ra một số gợi ý từ cách làm của nước ngoài, nhưng cũng nên thấy những đặc điểm riêng của Việt Nam. Thứ nhất, nợ xấu đối với lĩnh vực bất động sản của Việt Nam có điểm khác biệt với nợ xấu của các khoản cho vay thế chấp nhà ở tại Mỹ. Đó là một số dự án bất động sản của Việt Nam còn đang ở trên giấy, chứ không phải căn nhà hẳn hoi. Mặt khác, các bất động sản của Việt Nam được bản thân doanh nghiệp và các nhà đầu cơ đẩy giá lên, vượt quá nhiều so với giá trị thật của chính bất động sản đó. Đặc điểm thứ hai là người Việt Nam ít chịu minh bạch thông tin. Ngân hàng, doanh nghiệp đều không minh bạch thông tin cho nhau, nên khó mà thương thảo (không tin nhau thì làm sao mà thương lượng). Về mặt này, vấn đề phụ thuộc vào năng lực của ngân hàng và doanh nghiệp.

Thế nhưng, Thống đốc NHHN Nguyễn Văn Giàu cho rằng, với dư nợ cho vay vào lĩnh vực BĐS của cả hệ thống tính đến tháng 10/2008 khoảng 115.000 tỷ đồng (riêng khu vực TP.HCM chiếm 61.000 tỷ đồng), thì vẫn chưa đáng lo ngại. Lý do là, trong tổng nguồn vốn ngân hàng cho vay vào lĩnh vực bất động sản, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, khu công nghiệp – khu chế xuất và cho vay sửa chữa, xây nhà chiếm phần lớn.

Các ngân hàng cũng cho rằng, tỷ lệ dư nợ cho vay bất động sản đang trong xu hướng giảm dần. Trong 10 tháng đầu năm nay, các ngân hàng đã ra sức giảm tỷ lệ dư nợ cho vay vào lĩnh vực BĐS. Ông Hồ Hữu Hạnh - Giám đốc NHNN Chi nhánh TP.HCM cho biết, tính đến hết tháng 10/2008, tổng dư nợ của các ngân hàng trên địa bàn cho vay vào BĐS chiếm 15,4% tổng dư nợ, giảm mạnh so với mức 26,5% ở thời điểm đầu năm. Ông Hạnh cho biết, các khoản vốn cho vay vào  bất động sản của ngân hàng vẫn trong tầm kiểm soát, vì tính đến hết tháng 10/2008, tổng nợ xấu của các ngân hàng trên địa bàn là 2,14%, trong khi theo tiêu chuẩn quốc tế là 5%.

Tỷ lệ dư nợ cho vay vào  bất động sản của ACB, Sacombank, Eximbank… hiện chỉ chiếm khoảng 10% tổng dư nợ. Do đó, các ngân hàng đang tái nối hoạt động cho vay mua nhà trả góp, trên cơ sở kiểm soát chặt điều kiện cho vay. Theo các ngân hàng, tình trạng giải chấp hiện vẫn chưa xảy ra và nếu có xảy ra thì cũng không đáng kể, bởi khách hàng sẽ xoay sở tìm vốn trả nợ ngân hàng để lấy tài sản về, trước khi bị giải chấp.

Thị trường bất động sản năm 2008 thực sự đi vào giai đoạn suy thoái kéo dài. Các chuyên gia nhận định, tình hình sẽ tiếp tục khó khăn trong năm 2009, vì nguồn vốn không phục vụ nhà đầu cơ lướt sóng. Các nhà đầu tư đang bị khó khăn về nợ vay và vốn đầu tư. Nguồn cung tăng, nhưng nguồn cầu có khả năng thanh toán bị hạn chế. Một phần, do ngân hàng phải bán bất động sản để đảm bảo an toàn tín dụng. Vì thế, nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ nợ xấu trong các khoản vốn ngân hàng cho vay vào bất động sản năm trước sẽ gia tăng.

N.P tổng hợp