Trong thời gian qua, nhờ tác động tích cực của những cải cách ở các lĩnh vực đăng ký gia nhập thị trường, đầu tư, thương mại, hải quan, thuế..., các chính sách trợ giúp phát triển DNNVV đã góp phần thúc đẩy sự ra đời và phát triển của khu vực này. Tuy vậy, trao đổi với DĐDN, ông Nguyễn Văn Trung - Cục trưởng Cục Phát triển DNNVV (Bộ KH-ĐT) đã khẳng định: "Trong điều kiện nền kinh tế đang gặp nhiều khó khăn, các chính sách trợ giúp DN cần được điều chỉnh bổ sung phù hợp với thông lệ quốc tế và cam kết của Việt Nam".

Nhìn lại chính sách phát triển DNNVV trong thời gian qua, ông Trung khẳng định: Trong lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính, gia nhập thị trường, liên bộ KH-ĐT, Tài chính, Công an  ban hành Thông tư liên tịch số 05/2008/TTLT-BKH-BTC-BCA về cơ chế phối hợp giải quyết đăng ký kinh doanh, mã số thuế và khắc dấu cho DN hoạt động theo Luật Doanh nghiệp. Những cải cách này đã góp phần giảm chi phí, thời gian gia nhập thị trường. Nhờ vậy, trong hoàn cảnh khó khăn vừa qua, số lượng DN đăng ký gia nhập thị trường trong 8 tháng đầu năm 2008 vẫn tăng hơn cùng kỳ các năm trước, đạt 127% về số lượng và 128 % về số vốn so với cùng kỳ năm 2007...

- Tuy nhiên, còn nhiều ý kiến cho rằng việc hỗ trợ đối tượng DNNVV chưa thực sự hiệu quả, biểu hiện ở chỗ khu vực này vẫn chưa được nâng tầm cả về quy mô lẫn trình độ quản lý, ý kiến của ông về vấn đề này thế nào?

Ông Nguyễn Văn Trung - Cục trưởng Cục Phát triển DNNVV (Bộ KH - ĐT)

- Thưa ông, vậy đâu là những vấn đề cần thực hiện để việc hỗ trợ DNNVV thực sự đồng bộ và hiệu quả?

Theo tôi, vấn đề đầu tiên cần tập trung là đẩy mạnh hơn nữa việc cải thiện môi trường pháp lý đầu tư kinh doanh, đặc biệt là thủ tục hành chính, đăng ký gia nhập thị trường của DN. Theo đó, các địa phương khẩn trương chỉ đạo triển khai đồng bộ cơ chế một cửa liên thông theo Thông tư liên tịch số 05/2008/TTLT-BKH-BTC-BCA, kịp thời phản ánh những vướng mắc vượt thẩm quyền để liên Bộ KH và ĐT, Tài chính, Công an hướng dẫn xử lý.

Thứ hai, cụ thể hóa định nghĩa DNNVV trên cơ sở sử dụng tiêu chí số lao động trung bình hàng năm; quy mô vốn hoạt động của DN, phân theo nhóm ngành chính của Hệ thống phân ngành kinh tế quốc dân để làm căn cứ thống kê, phân loại DNNVV; quy định cụ thể về giới hạn quy mô vốn để phân biệt các DN siêu nhỏ, quy mô nhỏ và vừa, từ đó khi xây dựng chính sách, chương trình trợ giúp cần tập trung cho các DN nhỏ và siêu nhỏ trong một số lĩnh vực cần ưu tiên khuyến khích phát triển, phù hợp với khả năng và nguồn lực của Nhà nước, tránh sự dàn trải khi triển khai thực hiện.

Thứ ba, quy định rõ hơn về phương thức trợ giúp của Nhà nước theo hướng các cơ quan nhà nước chủ yếu tập trung nguồn lực để thực hiện các nhiệm vụ về quản lý nhà nước và trợ giúp gián tiếp đối với phần lớn các chương trình, dự án trợ giúp DNNVV. Tùy theo tính chất và phạm vi của từng chương trình dự án mà áp dụng phương thức đấu thầu chọn đối tác thực hiện theo quy định của pháp luật.

Thứ tư, cần thiết hình thành và củng cố mạng lưới các đầu mối trợ giúp DNNVV dưới sự quản lý của cơ quan nhà nước có thẩm quyền ở địa phương và sự chỉ đạo, hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ của cơ quan quản lý nhà nước về xúc tiến phát triển DNNVV.

 - Trong bối cảnh hiện nay, theo ông, cần những giải pháp trước mắt nào để hỗ trợ DNNVV vượt qua những khó khăn một cách hiệu quả nhất?

Theo tôi, trước mắt cần cụ thể hoá một số chính sách trợ giúp tài chính và nâng cao năng lực cạnh tranh cho DNNVV.

Thứ nhất, về hỗ trợ tài chính, Chính phủ có thể xem xét giao cho các bộ liên quan triển khai một số dự án hỗ trợ kỹ thuật cho các ngân hàng thương mại thực hiện (ưu tiên một số ngân hàng thương mại có nhiều kinh nghiệm và hoạt động cho vay DNNVV) nhằm tăng cường năng lực cho DNNVV về xây dựng dự án đầu tư, lập phương án kinh doanh khả thi và nâng cao năng lực thẩm định dự án cho cán bộ tín dụng của ngân hàng.

Thứ hai, xem xét việc thành lập một quỹ tài chính để thực hiện các chính sách, chương trình trợ giúp phát triển DNNVV mà nhiều quốc gia như Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Thái Lan, Malaysia... đã vận dụng thành công trên cơ sở các điều kiện cụ thể để đẩy mạnh thực hiện các chính sách trợ giúp DNNVV.

Thứ ba, bổ sung chính sách trợ giúp nâng cao năng lực công nghệ và trình độ kỹ thuật cho DNNVV theo các lĩnh vực ưu tiên phát triển trong từng giai đoạn. Các chương trình trợ giúp tập trung vào một số nội dung cơ bản như: hỗ trợ đổi mới thiết bị công nghệ; nghiên cứu phát triển công nghệ mới, sản phẩm mới; cung cấp thông tin và tư vấn về chuyển giao, tiếp nhận công nghệ; nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ cho DNNVV thông qua việc áp dụng các tiêu chuẩn chất lượng quốc tế; trợ giúp DNNVV thực hiện bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ; tạo lập môi trường phát triển trên cơ sở đầu tư xây dựng một số vườn ươm giúp các DNNVV khởi nghiệp, phát triển sản phẩm mới, áp dụng các kết quả nghiên cứu khoa học.

- Xin cảm ơn ông.

Thanh An thực hiện.