Mặc dù trong thời gian qua, lãi suất liên tục được các NHTM điều chỉnh giảm, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc tiếp cận vốn của các doanh nghiệp, nhất là DNNVV. Tuy nhiên, khối doanh nghiệp được coi là hùng hậu nhất về số lượng này vẫn đang đứng trước nhiều khó khăn, trong đó có nguyên nhân trong việc vay vốn. DĐDN có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Viết Mạnh - Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Công Thương Việt Nam (Vietinbank) xung quanh vấn đề này.

Ông Mạnh cho biết, bản thân Vietinbank cũng đã thành lập 1 bộ phận chuyên biệt để phục vụ DNNVV. Bởi nếu áp dụng các chính sách đối với doanh nghiệp lớn vào DNNVV đôi khi bị chênh và sẽ gây thiệt thòi cho DNNVV.

- Tuy nhiên, theo phản ánh của nhiều DNNVV, việc tiếp cận vốn của họ vẫn gặp nhiều khó khăn, dù lãi suất ngân hàng đã liên tục điều chỉnh giảm, thưa ông?

DNNVV của Việt Nam có đặc điểm chung mà ngay tên của nó đã thể hiện, đó là quy mô kinh doanh, tài chính nhỏ, hỗ trợ của Nhà nước cũng ở mức độ... Chính vì vậy, để tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng theo các quy định của hệ thống ngân hàng thì họ khó khăn hơn các doanh nghiệp lớn, về quy mô tổng tài sản, về trình độ khả năng. Thực tế, nhiều doanh nghiệp khi đến vay ngân hàng tài sản không có gì, ngoài giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp thì nghĩ vay vốn dễ dàng khi có tài sản thế chấp, nhưng điều kiện đó chưa đủ nếu doanh nghiệp không đáp ứng được hiệu quả của phương án kinh doanh. Theo quy định của ngân hàng, để vay được vốn thì doanh nghiệp phải có phương án kinh doanh, khả thi có lãi, đầu ra, đầu vào. Vào thời điểm này việc vay vốn của các doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào khả năng kinh doanh và môi trường kinh doanh, khi mà nền kinh tế trong nước và thế giới đang gặp khó khăn, sức tiêu thụ chậm thì việc phát triển sản xuất, kinh doanh ở mức nào là các doanh nghiệp phải tính toán hết sức kỹ càng. Vốn thanh khoản của các ngân hàng vào lúc này rất tốt, nên việc doanh nghiệp không vay ngân hàng không có nghĩa là khó tiếp cận vốn.

- Vậy tỷ lệ khách hàng không đủ điều kiện tiếp cận vốn tại Vietinbank là bao nhiều phân trăm, thưa ông?

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, cả nước có khoảng 325 ngàn khách hàng DNNVV nhưng theo các ngân hàng thống kê lại với nhau thì để được vay vốn mới có khoảng ½ số đó đang vay vốn ngân hàng. Tuy nhiên, dù khả năng tiếp cận của các DNNVV là khó nhưng thực tế DNNVV đến với Vietinbank luôn được tạo mọi điều kiện tối đa để tiếp cận, và được hướng dẫn thủ tục cụ thể. DNNVV hiện đang là nhóm khách hàng chiếm tỷ trọng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong hoạt động của Vietinbank nói chung, đặc biệt là hoạt động tín dụng. Khách hàng DNNVV chiếm trên 50% tổng số khách hàng toàn hệ thống.

- Bên cạnh các sản phẩm thông thường cho mọi đối tượng khách hàng, điểm khác biệt so với các NHTM khác đối với DNNVV là gì?

Vietinbank coi trọng đa dạng hoá sản phẩm, dịch vụ dành cho DNNVV. Bên cạnh các sản phẩm thông thường cho mọi đối tượng khách hàng, điểm khác biệt cơ bản so với các NHTM khác là Vietinbank đã tạo được danh mục các sản phẩm dành riêng cho DNNVV cùng với nhiều dịch vụ gia tăng (kiểm toán, báo cáo, năng lượng, lập dự án, kế hoạch kinh doanh...). Đồng thời, Vietinbank đang rất chú trọng đến việc nghiên cứu, triển khai các dịch vụ phi tài chính, mặc dù trong giai đoạn đầu chỉ là các dịch vụ phi lợi nhuận. Hiện Vietinbank có 9 sản phẩm đặc thù dành cho DNNVV thiết kế trên cơ sở nguồn vốn của chính Vietinbank và các tổ chức quốc tế. Trong đó, Vietinbank đã và đang tiếp tục tiếp cận các nguồn vốn các tổ chức tài chính nước ngoài để hỗ trợ DNNVV như chương trình JBIC, SMEDF – EU2, chương tình tín dụng Việt Đức (DEG), chương trình tín dụng Việt Đức (KFW)... với lãi suất hấp dẫn, thấp hơn lãi suất thị trường từ 3 đến 5%.

- Vậy theo ông, bên cạnh sự hỗ trợ của các ngân hàng, thì DNNVV cũng cần Nhà nước hỗ trợ gì?

Theo tôi nhà nước cần hỗ trợ doanh nghiệp trong khâu đào tạo để doanh nghiệp có thể làm ăn một cách bài bản, chuyên nghiệp, tránh hiện tượng hoạt động chụp giật và manh mún.

- Xin cảm ơn ông !

Phương Thảo thực hiện.