Chỉ còn khoảng hơn 3 tuần nữa là bước sang năm 2009, nhưng xem ra người tiêu dùng vẫn “thờ ơ” với món đồ được coi là “không thể thiếu” trong gia đình.

Theo những nhà làm lịch blốc tại Hà Nội và TP HCM, từ đầu năm đến nay, tốc độ trượt giá nói chung của hàng hoá, trong đó có giấy - nguyên liệu chính để sản xuất các xuất bản phẩm, bao gồm cả lịch, tăng từ 30 đến 40%. Điều đó đồng nghĩa với việc các sản phẩm in từ giấy sẽ tăng giá. Nếu như lịch lò xo, lịch tờ chỉ cần chừng 30-50 triệu đồng là có thể thực hiện, thì lịch blốc đòi hỏi chi phí từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng/bộ lịch. Năm ngoái, blốc lịch cực đại chỉ từ 200.000  đồng thì năm nay sản phẩm này đã tăng lên hơn 300.000 đồng. Các loại lịch blốc tiểu trước đây chỉ từ 4 - 4.500 đồng, thì năm nay giá đã tăng lên thành 5.500 đồng. Blốc trung Pơ-luya năm ngoái 8.000 đồng, năm nay 10.000 đồng. Lịch blốc trung màu tăng từ 18.000 đồng lên 22.000 đồng và loại in cao cấp hơn là 24.000 đồng...

Sức mua chậm

Dạo một vòng qua các phố bán lịch lớn của Hà Nội như Tràng Tiền, Đinh Lễ, Nguyễn Xí, đường Láng… thấy việc bán lịch hầu như vẫn “án binh bất động”. Khách hàng đến các nhà sách hầu hết chỉ xem qua chứ không mua lịch, chỉ có một số người lớn tuổi có thói quen mua lịch sớm để làm quà tặng mới mua ở thời điểm này. Có thể do tình hình kinh tế khó khăn, mưa bão liên tục nên người dân vẫn tập trung vào những nhu cầu thiết yếu trước mắt hơn là mua lịch.

Chị Đặng Thanh Vân chủ một cửa hàng bán sách, lịch tại Đinh Lễ cho biết: “Năm nay, việc in quảng cáo của các doanh nghiệp, công ty ít hơn so với năm ngoái. Số lượng đặt mua của các công ty và cá nhân cũng giảm đi. Về mặt bằng giá của các loại lịch cũng tăng lên, nhưng số lượng giảm xuống đáng kể”.

Ông Bùi Thanh Vàng, giám đốc nhà xuất bản Minh Việt Long nhận định: Sức mua trên thị trường năm nay ước tính sẽ sụt giảm khoảng 30% do lạm phát. Đặc biệt, hợp đồng đặt mua lịch tặng cho khách hàng và nhân viên của các doanh nghiệp chắc chắn sẽ giảm so với các năm trước.

Cũng chính vì tình hình bán lịch chậm, chi phí sản xuất lại tăng chóng mặt như vậy nên các nhà làm lịch đã nâng cao chiết khấu nhằm thu hồi vốn để tránh lãi ngân hàng. Chiết khấu của lịch từ 30% tăng lên đến 35% rồi 40%, đỉnh điểm hiện nay, thậm chí có đơn vị đã chấp nhận mức chiết khấu lên đến 48%. Trong khi đó, theo đánh giá của giới làm lịch, nếu đến mức 50% đơn vị làm lịch sẽ lỗ.

Nguyên nhân “đóng băng”

Không phải ngẫu nhiên thị trường lịch 2009 nhất là lịch blốc lại rơi vào tình trạng “đóng băng” như hiện nay. Đây chính là hệ quả của thị trường lịch năm 2008, một năm thất bát nghiêm trọng với những người làm lịch. Được biết, có nhà xuất bản đến cuối tháng 1 vẫn còn tồn đọng trong kho hơn 50.000 blốc lịch.

Việc các nhà sản xuất “bí mật” thông tin về số lượng in ấn mặc dù trước đó Hiệp hội các nhà làm lịch đã thương thảo, ký kết mức giá, trao đổi số lượng…là một trong những nguyên nhân khiến thị trường lịch 2009 bất ổn. Bởi trên thực tế, không nhà sản xuất nào biết đơn vị bạn sản xuất bao nhiêu lịch, số lượng mỗi loại ra sao, chất lượng như thế nào?

Thêm nữa, đơn vị nào cũng xin in số lượng thật nhiều cho “chắc ăn”, đề phòng trạng “khan” hàng như dự đoán. Chính vì vậy, đến khi tung ra bán, cung vượt cầu khiến các nhà sản xuất hốt hoảng, bán đổ bán tháo, giảm giá, tăng chiết khấu dẫn đến hỗn loạn thị trường như đã diễn ra vào mùa lịch 2008 và kéo theo việc đóng băng của mùa lịch 2009.