Hoạt động Kinh Doanh

Email Print

Quan hệ lao động trong DN dệt may: Còn nhiều bất ổn

VCCI vừa có cuộc khảo sát về lao động trong ngành dệt may, cuộc khảo sát cho thấy vấn đề nổi lên trong ngành dệt may, chính là những “xung đột” trong quan hệ lao động.

Ngành dệt may là một trong những ngành có quan hệ lao động phát triển sôi động nhất trong những năm gần đây. Từ sự biến động lao động, các cuộc tranh chấp lao động, đình công, lãn công tự phát xảy ra ngày càng nhiều, nhiều giải pháp đã được nhà nước đưa ra để bình ổn quan hệ lao động... Nhưng trên thực tế để giải quyết thấu đáo được vấn đề quan hệ lao động vẫn đang là bài toán khó đối với các DN.

Thoả ước lao động tập thể - nặng tính hình thức

Theo kết quả khảo sát thì có tới 88% DN cho rằng thoả ước lao động tập thể là cần thiết và DN đã có thoả ước và rằng nó giống như một "Bộ luật do chính DN soạn", một nền tảng pháp lý để giải quyết các mối quan hệ giữa Cty và người lao động. Tuy nhiên, điều đáng ngạc nhiên là có tới 34% DN cho rằng việc ký thoả ước lao động tập thể chỉ để đáp ứng một yêu cầu pháp lý của cơ quan quản lý lao động. Trong số các DN này, có 23,5% là DNNN, 29,4% là DNTN và 47,1% là DN FDI.

Cũng theo ông Phùng Quang Huy khi nhóm khảo sát hỏi người lao động (NLĐ) có biết về sự tồn tại và nội dung của các thoả ước đó hay không. Trong số 10 NLĐ được lựa chọn bất kỳ, không có ai biết về thoả ước lao động của Cty mình. Thậm chí nhiều công nhân còn không hiểu thoả ước là gì, có khác gì so với hợp đồng lao động hay không. "Khi NLĐ không biết và không được tham gia việc thương lượng thoả ước, thoả ước đó sẽ không phát huy tác dụng tạo sự ổn định về quan hệ lao động và sự gắn bó của NLĐ với DN" - ông Huy nói.

Một điều đáng nói nữa là nhiều DN tỏ ra không mặn mà với việc tham gia thương lượng, ký kết các thoả ước lao động cấp ngành. 86% DN cho rằng hiện chỉ nên ký kết thoả ước ở cấp DN vì mỗi DN có đặc thù riêng, rất khó có một thoả ước đáp ứng được điều kiện của mọi DN.

Đối thoại là biện pháp quan trọng

Đây là lời khuyên của các chuyên gia VCCI khi đề cập vấn đề quan hệ lao động trong DN. Mặc dù vậy, các con số và kết quả của cuộc khảo sát khiến người đọc cảm thấy suy nghĩ nhiều về tình hình quan hệ lao động hiện nay trong DN. Kết quả khảo sát cho thấy, hiện nay ở các DN, việc duy trì kênh đối thoại một cách không chính thức giữa người quản lý ở cấp tổ, xưởng và Cty với NLĐ là cách thức phổ biến nhất mà các DN áp dụng. Có 58% DN lựa chọn phương án này. Tại những DN có quy mô vừa hoặc nhỏ, NLĐ thường tìm gặp trực tiếp hoặc điện thoại, gửi tin nhắn cho người quản lý hoặc giám đốc để hỏi về chế độ chính sách, tiền lương, giờ làm việc... Mặc dù có tới 46% DN có hộp thư góp ý nhưng biện pháp này không đạt hiệu quả cao.

Ngoài các hình thức trên, 26% DN có những hình thức đối thoại riêng. Ví dụ một số DN nước ngoài có một bộ phận trong phòng Nhân  sự hoặc phòng hành chính chuyên tiếp xúc trả lời các thắc mắc của NLĐ. Cty May Sài Gòn 3 lại tổ chức chào cờ đầu tuần và sau đó TGĐ trò chuyện với NLĐ về tình hình Cty và trả lời trực tiếp những bức xúc của công nhân. Một số DN khác thì dùng hệ thống email để trao đổi thông tin hoặc thông báo cho NLĐ qua loa phát thanh lắp tại các xưởng.

Theo các chuyên gia về quan hệ lao động, mặc dù hộp thư góp ý là một hình thức đối thoại tốt nhưng nếu áp dụng không đúng cách có thể không đạt được hiệu quả như ý. Ví dụ, nhiều DN để hộp thư góp ý ở ngay cổng các phân xưởng hoặc những vị trí công khai khiến NLĐ muốn bỏ thư cũng... ngại vì dễ bị nhìn thấy. Nhiều DN quy định chỉ giải quyết các thư có ghi rõ tên họ người gửi, không chấp nhận thư nặc danh. Quy định này có thể khiến NLĐ e dè khi muốn đối thoại về những vấn đề tế nhị hoặc dễ gây tranh cãi.

Khảo sát này cũng cho thấy chính những DN xảy ra đình công trong thời gian qua đa số đã rất thờ ơ trong việc đối thoại với NLĐ hoặc đối thoại mang tính hình thức, nhiều DN chỉ có hộp thư góp ý và giao việc giải quyết khiếu nại cho phòng nhân sự hoặc nhân quyền. Có DN thì uỷ quyền hoàn toàn cho công đoàn mà không chủ động tự đối thoại với NLĐ. Khi có đình công xảy ra các DN này mới quan tâm tới việc xây dựng một cơ chế đối thoại, giải quyết khiếu nại mang tính phối hợp, đa chiều...

Quốc Anh