Vấn đề hôm nay

Email Print

Tận dụng tối đa vai trò các Hiệp hội

Trao đổi với báo giới về XK VN từ nay đến 2010, Thứ trưởng Bộ Thương mại Lương Văn Tự khẳng định: VN hiện đang được đánh giá là "Ngôi sao đang lên" ở Châu Á. Nếu các DN VN biết tận dụng hiệu quả những thế mạnh vốn có và tư cách thành viên WTO, kim ngạch xuất khẩu năm 2010 ước đạt 100 tỷ USD sẽ nằm trong "tầm tay". Tuy nhiên, ông Lương Văn Tự cũng đưa ra một số lời khuyên với các DN khi đối phó với những vụ kiện phá giá, yếu tố ảnh hướng lớn đến kim ngạch XK.

- Đối phó với những vụ kiện phá giá tốn kém là điều khó tránh với mỗi DN khi VN gia nhập WTO. Một vài lời khuyên của Thứ trưởng cho DN khi phải đối phó với các vụ kiện?

Kiện phá giá sẽ đến khi xảy ra ba trường hợp: tăng trưởng xuất khẩu quá nóng trong một thời điểm nhất định; thị phần xuất khẩu một mặt hàng vượt quá quy định của nước nhập khẩu và giá bán của hàng VN thấp hơn các nước khác.

Để tránh các vụ kiện phá giá, cần sự phối hợp ăn ý của ba phía: Nhà nước, DN và Hiệp hội. Nhà nước phải giúp DN định hướng và điều tiết thị trường, chỉ ra cho DN biết được đâu là ngưỡng "nguy hiểm" và nên dừng lại. DN và Hiệp hội phải thống nhất với nhau giữ giá không quá thấp. Bên cạnh đó, phải không ngừng thay đổi mẫu mã, chất lượng để nâng dần giá bán lên. Bởi hạ giá thành không phải là cách cạnh tranh hiệu quả nhất. Trên thực tế, cá ba sa VN ban đầu vào thị trường Mỹ với giá 3 USD/kg. Khi xảy ra tranh chấp, chúng ta chỉ bán với giá 1 USD và lập tức bị Mỹ kiện bán phá giá. Vai trò của Hiệp hội DN cũng đặc biệt quan trọng vì Nhà nước không thể đứng ra khởi kiện hay kháng kiện phá giá. Ngoài vai trò tính toán, cân đối thị trường, Hiệp hội cũng có trách nhiệm điều tiết ngành hàng, giúp DN đối phó với các vụ kiện thậm chí khởi kiện các DN nước ngoài khi cần thiết.

- Để đẩy mạnh XK ra nước ngoài, DN sẽ phải đưa ra sản phẩm cạnh tranh về chất lượng và giá thành. Nhưng hiện nay, giá nguyên liệu đầu vào ở VN đang cao hơn thế giới? Để giải bài toán cắt giảm chi phí, DN sẽ phải làm gì?

Như tôi đã nói, giảm giá không phải là cách cạnh tranh hay nhất. Tuy nhiên, hãy cạnh tranh giảm giá trong mức độ cho phép. Thực tế cho thấy, với ưu thế về nguyên liệu đầu vào, dệt may Trung Quốc hiện đang "bá chủ" tại nhiều quốc gia trên thế giới với mức giá thấp khó tin.

Để đối phó với hàng dệt may Trung Quốc, ta sẽ không cạnh tranh đối đầu bằng cách giảm giá nhiều hơn họ. Với những mặt hàng có chất lượng cao cấp và giá cao hơn, các DN dệt may VN vẫn có thể đứng vững ở một phân khúc thị trường khác mà không cần trở thành đối thủ trực tiếp của DN Trung Quốc.

- Có ý kiến cho rằng, các DN VN nên tận dụng kiện phá giá để hạn chế sự cạnh tranh ráo riết của hàng ngoại. Ý kiến của ông thế nào?

Khởi kiện phá giá một sản phẩm nước ngoài là cách hữu hiệu để đòi lại sự công bằng cho một ngành hàng nào đó. Tuy nhiên, trước khi khởi kiện, chúng ta phải có cơ sở là những bằng chứng xác thực xem sản phẩm bị khởi kiện đã gây ra những tác hại nào đến sản phẩm tương tự trong nước. Sau khi có cơ sở, Hiệp hội DN của VN phải đệ đơn lên Hội đồng Cạnh tranh và sẽ xử lý nghiêm ngặt theo thông lệ quốc tế. Vì vậy, khởi kiện phá giá chỉ là một công cụ để lập lại sự công bằng, minh bạch chứ không giúp DN chiến thắng đối thủ của mình.

- Sau khi gia nhập WTO, Nhà nước có chính sách nào nhằm điều tiết giá hàng xuất khẩu để tránh tình trạng bị nước ngoài thao túng giá bán?

Đây là một nguy cơ cần sớm được tính đến. Trên thực tế, mặt hàng cao su của VN thường xuyên bị ép giá. Hiện VN là quốc gia có sản lượng cao su đứng thứ 4 thế giới. Tuy nhiên, hiện cao su VN chủ yếu xuất bán bằng con đường tiểu ngạch, xuất bán được số lượng lớn song không bền vững vì có thể bị bạn hàng ép giá bất cứ lúc nào.

Trước đây, khi Hiệp hội Cao su thế giới còn mạnh, họ đã điều tiết giá cao su thế giới rất tốt, song một số nước chủ trương phá vỡ thoả thuận này để thao túng giá thành. Hiện một số nước Châu Á đang chủ trương lập lại Hiệp hội này. Theo tôi, tham gia các Hiệp hội ngành hàng quốc tế chính là cách mà VN nên làm để tránh tình trạng bị ép giá.

- Một vài nhận định của Thứ trưởng về triển vọng XK?

Năm 2006, tăng trưởng XK của VN đạt 22% và năm nay dự kiến sẽ đạt 25%. Nếu giữ vững đà tăng trưởng này, sau 3 năm nữa (2010), kim ngạch xuất khẩu của VN sẽ đạt 100 tỷ USD.

Hiện tư cách thành viên WTO đã và đang mang lại những ưu thế cho các DN xuất khẩu VN. Mọi hạn ngạch đều đã được dỡ bỏ. Quan trọng hơn cả, 84 luật và hơn 30 pháp lệnh đã được thông qua trước khi VN gia nhập WTO giúp môi trường kinh doanh ở nước ta thông thoáng hơn đối với mọi đối tượng DN. Tuy nhiên, hiện các nước nhập khẩu hàng VN đều đang tích cực áp dụng những rào cản kỹ thuật nhằm bảo vệ người tiêu dùng và sức khoẻ cộng đồng. Vì vậy, đòi hỏi về chất lượng hàng xuất khẩu sẽ ngày càng khắt khe. Vào năm 2015 sắp tới, tiêu chuẩn thực phẩm toàn cầu (ISO 2015) sẽ được ban hành. Các nhà xuất khẩu VN phải đặc biệt lưu tâm đến điều này để tránh nguy cơ mất thị trường xuất khẩu chỉ vì vài DN không chấp hành đúng luật.

- Xin cảm ơn Thứ trưởng.