DĐDN đã có nhiều bài viết đề cập vấn đề đào tạo chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Đặc biệt, những ngành cần nhân lực chất lượng cao hiện vẫn còn khoảng trống chưa thể lấp nổi. Dưới góc nhìn của người trong cuộc, bà Hoàng Thị Lan Phương - Giám đốc Nhân sự VIB Bank sẽ phân tích về việc làm sao để có sinh viên ra lò chất lượng cao?

Trong cuộc cạnh tranh khốc liệt để giành và giữ thị phần, một trong những thách thức đối với các ngân hàng Việt Nam chính là vấn đề cạnh tranh về nguồn nhân lực. Sự phát triển của ngành ngân hàng trong thời gian vừa rồi so với sự phát triển của ngành cung ứng nguồn nhân lực thì ngành ngân hàng phát triển với tốc độ vượt trội, dẫn đến việc thu hút nguồn nhân lực rất gắt gao giữa các ngân hàng.

Tuy nhiên, lấy ví dụ ngay từ ngân hàng của VibBank, mỗi đợt thông báo tuyển dụng chúng tôi nhận được hàng ngàn đơn ứng cử nhưng tỷ lệ ứng viên trúng tuyển không cao, nhiều khi phải đăng tuyển nhiều lần cho một vị trí tuyển dụng mới chọn được người đạt yêu cầu. Lý do: các ứng viên có thể làm bài thi viết tốt, đó là bài thi kiểm tra kiến thức tổng thể về nghiệp vụ, nhưng khi bước vào vòng phỏng vấn hoặc thử việc các bạn lại bộc lộ những khiếm khuyết về giao tiếp cũng như các kỹ năng bổ trợ khác như khả năng làm việc nhóm, khả năng tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng với môi trường... Phần lớn các nhân viên mới đều cần thêm thời gian từ 2 đến 6 tháng để được đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ và kỹ năng làm việc. Điều này gây ra sự lãng phí thời gian của cả sinh viên, nhà trường, DN và xã hội.

Theo tôi, trong năm 2007, một số trường đào tạo khối kỹ thuật, công nghệ đã ký kết được nhiều thoả thuận, hợp đồng về đào tạo và nghiên cứu khoa học với DN, các đơn vị nhà nước... Từ nhiều năm nay, trường KHTN đã rất chú trọng đến đầu ra để hạn chế lãng phí về thời gian, tiền của. Ví dụ, ở một số ngành khó tuyển như ngành công nghệ hạt nhân thì hai năm mới tuyển một lần, ngược lại với những ngành dễ xin việc, thì quy mô sẽ ngày càng được mở rộng. Hiện nay ở trình độ đại học có nhiều chuyên ngành mới được xây dựng để đáp ứng nhu cầu của xã hội như chuyên ngành hải quan, kinh tế, và quản lý công...

Vì vậy, theo cách hiểu của tôi, đào tạo theo nhu cầu xã hội hiểu theo nghĩa rộng gồm: đào tạo theo nhu cầu của Nhà nước, các địa phương, nhu cầu của người sử dụng lao động và nhu cầu của người học. Nhận thức được vấn đề này, nhiều trường đã tiến hành đánh giá để tìm ra nguyên nhân làm giảm chất lượng đào tạo, đề xuất các giải pháp khắc phục, tăng cường hoạt động gắn kết đào tạo với yêu cầu thực tế xã hội, của hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nhiều trường đã tiến hành điều tra việc sinh viên ra trường có việc làm không, có việc làm phù hợp với năng lực đào tạo không; tổ chức hội nghị việc làm, hội nghị khách hàng hằng năm; khảo sát về nhu cầu DN. Nhưng phải nói thật, mặc dù có những cố gắng nhất định nhưng ngành giáo dục chưa thật sự nắm bắt nhu cầu từ thực tế.

Năm học 2007-2008 là năm học đầu tiên của giai đoạn 3 năm, khối ĐH, CĐ quyết tâm đột phá vào việc "Nói không với đào tạo không đạt chuẩn, không đáp ứng nhu cầu của xã hội", với mục đích nâng cao hiệu quả, chống lãng phí trong đào tạo, tôi xin có một số đề xuất với Bộ GD-ĐT trong việc đào tạo nhân lực cho ngành tài chính ngân hàng như sau:

- Đào tạo thêm các kỹ năng làm việc như kỹ năng giao tiếp, kỹ năng trình bày, kỹ năng làm việc theo nhóm...

- Nhà trường nên cập nhật thông tin về hoạt động của các Cty tài chính/ngân hàng để có những chuyên đề đào tạo thực sự sâu sát;

- Khuyến khích sinh viên tự nghiên cứu;

- Hợp tác với các tổ chức tài chính - ngân hàng để định kỳ mời chuyên gia đến nói chuyện với sinh viên;

- Liên hệ với các tổ chức tài chính - ngân hàng để tổ chức cho sinh viên đi tham quan thực tế, giúp các bạn có được bức tranh về môi trường làm việc sau này.

- Gửi sinh viên đến thực tập tại các ngân hàng để sinh viên có cơ hội nghiên cứu chuyên sâu vào một lĩnh vực cụ thể và tích lũy kinh nghiệm làm việc.

Về phía VIB Bank, chúng tôi sẵn sàng hợp tác với các trường đại học khối kinh tế để cử các chuyên gia giàu kinh nghiệm và kỹ năng giảng dạy đến tham gia thỉnh giảng. Chúng tôi cũng có chính sách tiếp nhận sinh viên khá giỏi các năm cuối đến thực tập. Các sinh viên này khi tốt nghiệp và có nhu cầu làm việc tại ngân hàng sẽ được ưu tiên xem xét tiếp nhận.

Ngày 27/12/2007, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội -Ngân hàng nhà nước, Bộ Tài chính và Bộ GD - ĐT phối hợp tổ chức "Hội thảo quốc gia đào tạo nhân lực lĩnh vực tài chính - ngân hàng theo nhu cầu xã hội". Nội dung chương trình đề cập nhiều vấn đề “nóng” trong đào tạo nói chung và trong đào tạo nhân lực cho ngành tài chính nói riêng: - Định hướng phát triển nhu cầu nguồn nhân lực trong lĩnh vực tài chính - Bộ Tài chính - Kế hoạch phát triển nguồn nhân lực ngành ngân hàng Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020; Đào tạo nhân lực tài chính - ngân hàng theo nhu cầu xã hội àð Bộ Giáo dục & Đào tạo. - Báo cáo tham luận của các DN và các trường. - Ký kết các văn bản thỏa thuận hợp tác giữa 3 bộ và giữa các trường với các DN.