> Phóng sự

Email Print

Đi chợ “hàng nhái”

Hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đang làm đau đầu nhà quản lý. Không những vậy, Việt Nam đã chính thức trở thành thành viên WTO, đây là lúc VN sẽ phải kiên quyết hơn trong vấn nạn này. Phóng viên DĐDN đã có một cuộc “dạo chơi” tại một số chợ “hàng nhái” nổi tiếng tại TP HCM.

Mua bugi, pittong, đui đèn... cứ đến chợ Tân Thành là có. Đó là lời giới thiệu của hầu hết các thợ sửa chữa xe máy ở TP HCM. Chợ Tân Thành cũng là một chợ đầu mối cung cấp phụ tùng xe máy cho khu vực phía Nam và tại nơi đây hàng giả đang là một vấn nạn làm đau đầu các cơ quan chức năng.

Vàng thau lẫn lộn

Các thợ sửa chữa xe máy tại TP HCM cho biết: phụ tùng hàng giả rất dễ phân biệt với phụ tùng chính hãng. Các phụ tùng chính hiệu luôn có độ bền cao, chất lượng tốt, tuổi thọ cao, xi mạ mặt ngoài láng bóng. Ngược lại, hàng giả hàng nhái có độ bền thấp, chất lượng kém, sơn mặt ngoài xỉn, tuổi thọ chỉ bằng 1/2 hàng thật.

Hầu hết các phụ tùng giả vẫn được bán công khai tại chợ Tân Thành. Thậm chí, còn được bày tràn ra đường Hùng Vương, xung quanh khu vực Trung tâm thương mại Thuận Kiều Plaza. Trên đường Hùng Vương, việc chào mời mua bán diễn ra công khai. Đi sâu vào khu vực chợ, cảnh lôi kéo khách hàng càng tấp nập hơn. Sạp hàng nào cũng có 3 - 4 cò. Khách hàng được cò lôi kéo bằng những lời lẽ đánh trúng thị hiếu như: hàng gì cũng có, đồ xịn, chính hiệu, bảo hành từ 3 - 5 tháng...

Theo chỉ dẫn của một người bạn sửa chữa xe máy, chúng tôi thẳng tiến đến chợ Tân Thành. Chưa kịp dừng xe, một cò đã chèo kéo: "Tới sạp em đi, hàng nào cũng đủ, có giá lắm. Nhìn mặt anh em biết là anh đang cần đồ xịn". Theo chân cò, chúng tôi bước vào sạp Ngân Hoa. Tôi chỉ vào chiếc xe cà tàng của mình và hỏi: Giá hết bao nhiêu? Cò nhanh nhảu trả lời: đèn 75.000 đồng/bộ, phuộc trước 150.000 đồng/bộ, đèn 80.000 đồng/bộ. Thấy tôi còn ngập ngừng về giá, hai cò phía trong tiếp tục vồn vã với chủ sạp và đồng ý mua với mức giá đó cho những món đồ giống y chang như tôi.

Theo nhiều thợ xe máy, nhờ có cò mà hầu hết các mặt hàng trong chợ Tân Thành đều được bán cao hơn so với giá thị trường từ 30 -70.000 đồng. Anh Nguyễn Mạnh Hùng - một cò lâu năm tại chợ Tân Thành cho biết, hầu hết phụ tùng thay thế xe máy tại chợ Tân Thành đều là hàng giả, hàng nhái. Nguồn hàng này chủ yếu được cung cấp từ các cơ sở do người Hoa làm chủ tại quận 5, quận 6. Một nguồn hàng khác là do các tiểu thương buôn bán trong chợ nhập từ hàng trôi nổi trên thị trường Trung Quốc về. Số còn lại do đội quân chôm chỉa tháo ra, "luộc" lại rồi đem bán ra thị trường. Khi chúng tôi hỏi chủ sạp Ngân Hoa về nguồn gốc xuất sứ của món đồ thì người phụ nữ có khuôn mặt tô vẽ cẩn thận dấu biệt địa chỉ nơi sản xuất, chỉ nói chung chung: hình như nằm ở quận 5, quận 6 gì đó. Cũng theo Hùng, phụ tùng giả tại chợ đầu mối Tân Thành không chỉ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của TP HCM, mà còn cung cấp cho các thị trường lân cận như: Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long...

Đồ Hồng Kông bên hông... Chợ Lớn

Không chỉ dừng lại từ con ốc vít, bình xăng con, thuộc nhún, bộ chế hoà khí là hàng giả, mà hàng giả đã tràn ra hết các mặt hàng từ hàng hoá thô sơ đến những món hàng đòi hỏi kỹ thuật, độ chính xác cao.

Từ chiếc đồng hồ Thuỵ Sỹ có giá trên dưới 10 triệu đồng đã được các cơ sở sản xuất người Hoa đồng hoá thành đồng hồ Việt có giá từ 50-150.000 đồng/chiếc. Những chiếc đồng hồ mới cáu, mới xuất hiện được tung ra thị trường cũng được những bàn tay hoá thân, nhái cả xác lẫn hồn, đến mấy con ốc vít cũng không tha. Bộ dây đeo trên chiếc đồng hồ cũng là đồ nhái với giá từ 5 - 15.000 đ/bộ.

Dạo qua chợ Bình Tây, chúng tôi còn nhận ra hàng nhái có đủ loại giá, tuỳ theo mức độ “gà” của người mua. Tại một sạp tại chợ, chủ sạp khi nghe chúng tôi tìm mua chiếc điện thoại di động hàng “xách tay” 3230 đã quát giá 1.700.000 đồng. Tuy nhiên, khi anh bạn đưa sang hàng “quen” thì chiếc điện thoại trên đã giảm thêm 200.000 đồng. Chủ sạp cho biết, hầu hết phụ tùng thay thế cho điện thoại di động đều được làm giả từ nguồn hàng Trung Quốc.

Khi chúng tôi cắc cớ: “sao không thấy hàng Cty?”. Ông chủ sạp cười khì khì nói: Các chú có kiếm hết chợ này thì cũng khó tìm ra hàng Cty. Nếu muốn có hàng xịn chỉ còn hàng cũ, hàng chôm chỉa.

Quản lý thị trường bó tay

Mặc dù Chính phủ, Bộ Thương mại... ra hàng loạt công văn chỉ đạo Quản lý thị trường trung ương, Công an kinh tế kiểm tra, xử lý việc sản xuất, vận chuyển và buôn bán hàng giả. Song tình trạng sản xuất buôn bán hàng giả trên thị trường phát triển theo hướng ngày càng nghiêm trọng, gây nên tình trạng “vàng thau lẫn lộn” trên thị trường, tác hại nặng nề đến người tiêu dùng.

Một cán bộ quản lý thị trường TP HCM cho rằng: hiện nay, phạm vi quy mô của nạn vi phạm hàng giả, hàng nhái về kiểu dáng công nghiệp của các doanh nghiệp đang theo chiều hướng gia tăng. Để sản xuất và tiêu thụ được hàng giả, hàng nhái tại thị trường trong nước, nhiều nơi làm giả, làm nhái đều chọn hướng sản xuất hàng ào ạt rồi tung ra thị trường với giá rẻ, đánh vào thị hiếu và túi tiền của những người ít tiền.

Theo chúng tôi, để giải quyết dứt điểm tình trạng hàng giả, hàng nhái các cơ quan ban ngành cũng cần có những biện pháp giả quyết triệt để, mạnh tay để ngăn chặn tình trạng hàng giả, hàng nhái lưu hành trên thị trường như hiện nay. Mặt khác, giải quyết được vấn nạn này cũng tạo điều kiện cho doanh nghiệp làm ăn chân chính phát triển.

Quy định chống hàng giả chặt chẽ nhưng vẫn bị vi phạm

- Tại Công văn số 102.QL TT của Văn phòng Quốc hội chỉ đạo Quản lý Thị trường Trung ương cũng như Ban Quản lý Thị trường phải tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát những nơi tập trung sản xuất hàng công nghiệp, đặc biệt là các thành phố lớn như Hà Nội, TP HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng... cần tăng cường kiểm tra, truy quét, xử lý dứt điểm từng vụ việc. Các địa phương phải căn cứ vào tình hình cụ thể của địa phương để có những biện phát cụ thể nhằm giải quyết dứt điểm tình trạng buôn bán vận chuyển hàng giả.

- Pháp lệnh chất lượng hàng hoá điều 21 - 23 quy định: thực hiện đúng quyền sở hữu công nghiệp theo pháp lệnh bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp. quyền và nghĩa vụ đăng ký sử dụng nhãn hiệu hàng hóa của từng sản phẩm. Việc in, phát hành và sử dụng các nhãn sản phẩm, bao bì phải được tiến hành chặt chẽ...

- Nghị định quy định về việc kiểm tra, xử lý việc sản xuất buôn bán hàng giả quy định: Nghiêm cấm mọi tổ chức, cá nhân sản xuất buôn bán hàng giả. Hàng giả, hàng nhái là những sản phẩm, hàng hoá được sản xuất ra trái pháp luật có hình dáng giống như sản phẩm, hàng hoá được nhà nước cho phép sản xuất, nhập khẩu trên thị trường, hàng hoá không có giá trị sử dụng đúng với nguồn gốc, bản chất tự nhiên.

Sản phẩm, hàng hoá sau khi có kết luận là giả được xử lý bằng các biện pháp như: Huỷ bỏ đối hàng hàng hoá gây độc hại trực tiếp đến sức khoẻ người tiêu dùng. Cấm lưu thông đối với hàng giả không gây độc hại trực tiếp đối với người tiêu dùng, nếu xét thấy có thể dùng được, có thể cho phép lưu thông với điều kiện thông báo rõ cho người tiêu dùng về chất lượng cũng như mục đích sử dụng.