Trước đây, khi nói đến cá hồi chúng ta thường nghĩ ngay đến một loại thực phẩm nhập khẩu đắt tiền và không phải dễ kiếm tại VN. Viện Nghiên cứu Nuôi trồng Thuỷ sản 1 (RIA1) đã bắt tay vào nghiên cứu và nuôi thử nghiệm giống cá này tại VN.

Từ tháng 1/2005, được sự hỗ trợ của Đại sứ quán Phần Lan, Chính phủ VN (Bộ Thuỷ sản, UBND tỉnh Lào Cai), dự án nuôi thử nghiệm cá hồi của RIA1 được thực hiện và thu được những kết quả đáng mừng vào đầu năm 2006, mở ra những cơ hội mới cho ngành thuỷ sản VN.

Kết quả bước đầu

Theo ông Lê Thanh Lựu - TS-Viện trưởng RIA 1, cá hồi là một loại cá rất khó nuôi, phải nuôi trong môi trường nước sạch, thường phải nuôi trong hồ chứa, trong các ao hứng nước đầu nguồn từ rừng núi xuống, nước trong và nhiệt độ nước khoảng 160 c. Đây cũng là một thách thức đối với VN, một nước có khí hậu nóng ẩm và có 4 mùa. Sau một thời gian nghiên cứu, các nhà khoa học của RIA 1 nhận thấy Sapa, Lào Cai là nơi có điều kiện nguồn nước, khí hậu, thời tiết rất thuận lợi để nuôi cá hồi vân. Đầu năm 2005, trại thử nghiệm cá hồi đầu tiên đã được xây dựng tại Thác Bạc, Sapa đã thu được những kết quả vượt xa sự mong đợi. Cá lớn rất nhanh, trong một năm cá hồi tăng được từ 1,5kg đến 1,7 kg, cá tầm tăng từ 2 đến 2,5 kg. Năm 2005 đã thu hoạch được 14 tấn cá hồi thành phẩm và 3 tấn cá tầm. Dự kiến năm 2006, tỷ lệ sống của cá là 90%, cung cấp ra thị trường 120 tấn cá hồi thành phẩm, 20 tấn cá tầm và tạo ra 1 tấn cá giống. Năm 2007, sản lượng có thể tăng gấp đôi và trong 10 năm tới sẽ đủ khả năng cạnh tranh với thị trường Châu Âu.

Các DN VN vào cuộc

Ông Lựu cho biết, mặc dù đã có những thành công bước đầu nhưng khó có thể nhân rộng mô hình này cho dân được vì nuôi cá hồi đòi hỏi có kỹ thuật cao và vốn đầu tư tương đối lớn. Hiện nay, việc nhân rộng mô hình nuôi cá hồi tại các tỉnh như Lâm Đồng, Yên Bái, Hải Dương,... là nhờ có sự ủng hộ của Bộ Thuỷ sản, UBND các tỉnh và đặc biệt là sự đồng thuận của các DN trong việc quyết tâm làm và đầu tư vốn. Năm 2005, DN Thiên Hà tại Lào Cai đã đầu tư ban đầu trên 1 tỷ đồng vào nuôi cá hồi và cuối năm 2005 DN này đã thu được khoảng 1 tấn cá. Cty Long Sơn Hải tại TP HCM đã đầu tư 1,2 tỷ đồng vào khu ươm giống và nuôi cá tại Đà Lạt. Hiện nay, nhiều DN khác đang nghiên cứu để nhân rộng mô hình nuôi cá hồi tại VN.

Với những kết quả bước đầu, Bộ Thuỷ sản cũng đánh giá rất cao dự án và đã đầu tư 8,5 tỷ đồng để đầu tư nghiên cứu mô hình nuôi cá nước lạnh ở Sapa. Tôi hy vọng dự án của chúng tôi được các DN đầu tư nhân rộng hơn nữa để người dân VN có nguồn thực phẩm sạch và chất lượng cao mà không phải trả giá đắt. Không những thế các DN cùng chúng tôi góp phần đưa VN trở thành một trong nhưng nước đứng đầu về xuất khẩu cá hồi.

“Thương hiệu cá hồi Sapa”

Một khách hàng lớn cho sản phẩm đặc biệt lần đầu tiên được "nội địa hoá" này là khách sạn 5 sao Melia Hanoi. Sau đợt đưa thử cá hồi vân Sapa vào danh sách nguồn cung cấp thực phẩm cho các nhà hàng vào tháng 4/2006, khách sạn đã có đơn đặt hàng chính thức mua 450kg vào giữa tháng 5 để thực hiện tuần lễ ẩm thực cá hồi vân Sapa tại 2 nhà hàng của khách sạn. Sau đó, khách sạn Melia Hanoi sẽ đặt mua đều đặn khoảng 200 kg mỗi tháng, thậm chí nhiều hơn nếu trại cá Thác Bạc đủ khả năng cung cấp. Theo Ông Jurgen Kauz - Bếp trưởng của Melia Hanoi thì chất lượng của cá hồi vân Sapa không thua kém gì các loại cá hồi nhập khẩu được sử dụng tại VN hiện nay. Màu sắc, chất lượng cá rất tốt và đặc biệt chúng tôi được sử dụng cá tươi trong chế biến, tiết kiệm được 3-5 USD/kg so với cá nhập khẩu.

Theo đánh giá của các nhà nghiên cứu, trong vài năm tới lượng cá hồi được tiêu thụ tăng gấp 3 lần so với trước đây. Với lượng tiêu thụ ngày càng nhiều không chỉ trên thế giới mà ngay cả ở VN thì việc RIA 1 nuôi thử nghiệm thành công cá hồi vân quả là một tin vui cho ngành thuỷ sản VN, mở ra những cơ hội mới cho các DN nuôi trồng thuỷ sản và sản xuất thức ăn cho cá trong tương lai.