Thực tế hiện nay, thủ tục hành chính, cơ chế chính sách vẫn được ban hành và thực hiện theo xu hướng cơ quan hành chính giành thuận lợi cho mình, đẩy khó khăn cho cá nhân, tổ chức và DN. Việc ban hành và thực hiện thủ tục hành chính vẫn chưa bắt kịp xu hướng hiện đại của thế giới - lấy người dân làm trung tâm.

Khác với nhiều dự thảo khác, dự thảo Nghị định tiếp nhận, xứ lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về cơ chế chính sách, thủ tục hành chính đang được Văn phòng Chính phủ chủ trì soạn thảo rất chú ý tới việc lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia quốc tế.

Từ đóng góp của chuyên gia quốc tế

DN VN hoàn toàn có thể cạnh tranh tốt với các DN khác trên thế giới, kể cả các DN tại các nước có nền khoa học kỹ thuật tiên tiến nếu được hoạt động trên một nền thủ tục hành chính và cơ chế chính sách thuận lợi, với một cơ chế pháp lý đảm bảo đầy đủ các kiều kiện cũng như quyền lợi ích hợp pháp - Đây là ý kiến của ông Jim Winkler – Giám đốc Dự án VNCI (Dự án nâng cao năng lực cạnh tranh của DN VN) đã đóng góp ý kiến cho dự thảo nghị định. Ông Jim cho rằng, cần thiết có một hệ thống cơ sở dữ liệu cấp quốc gia để tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của DN và người dân, đặc biệt là các thủ tục hành chính về đăng ký. Ông Jim cũng đưa ra ví dụ về mô hình tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị tại Hàn Quốc hiện đang thực hiện rất thành công. Tại Hàn Quốc, có một Uỷ ban độc lập về vấn đề này bao gồm đại diện của Chính phủ, các hiệp hội, đại diện các DN, đại diện người dân...

Ông John Bentley – Chuyên gia Dự án Star (Dự án thúc đẩy thương mại do USAID tài trợ) lại có quan điểm: cần có một cơ sở dữ liệu cấp trung ương tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân và DN về thủ tục hành chính và cơ chế chính sách. Tất cả người dân và DN đều có thể tiếp cận cũng như kiến nghị, phản ánh thông qua một địa chỉ thống nhất trên Internet thay vì 80 – 90 địa chỉ của các bộ, ngành và địa phương. Ông John còn cho rằng, cần có một quy chế trao cho Thủ tướng Chính phủ thẩm quyền ra văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi, huỷ bỏ các văn bản quy phạm pháp luật khác hay các chính sách cơ chế bất hợp lý. Có như vậy, tình trạng các cơ chế chính sách bất hợp lý mới được xử lý ngay, không dây dưa kéo dài phiền phức cho người dân và DN. Ông này đưa ra ví dụ từ Mexico, khi có hội đồng cấp liên bang xử lý văn bản và thủ tục hành chính thì để thành lập 1 DN thời gian kéo dài tới 1 năm. Nhưng kể từ khi trao cho Thủ tướng quyền ra văn bản sửa đổi, hủy bỏ các thủ tục bất hợp lý, thời gian thành lập 1 DN đã rút xuống còn 2 ngày.

Đến những ghi nhận của cơ quan soạn thảo

Theo ông Kiều Đình Thụ – Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, đóng góp của ông Jim Winkler rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, khi xây dựng Nghị định về tiếp nhận, xử lý kiến nghị của người dân và DN, VN sẽ tiếp nhận tính ưu việt của các quy trình này và xây dựng trên các điều kiện đặc thù của VN. VN có thể xây dựng theo mô hình phân cấp tiếp nhận, xử lý từ cấp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, đến các bộ ngành và địa phương.

Tiếp nhận ý kiến đóng góp của ông John Bentley, ông Thụ cho rằng, trên quan điểm cá nhân ông cũng rất ủng hộ việc chỉ cần một cơ sở dữ liệu thống nhất thay vì có tới 80 – 90 cơ sở dữ liệu tiếp nhận, xử lý kiến nghị. Ngoài ra, ông Thụ cũng ghi nhận ý kiến đóng góp về vấn đề Thủ tướng Chính phủ xử lý nhanh những văn bản, thủ tục bất hợp lý và những đóng góp khác từ kinh nghiệm các quốc gia trên thế giới để Ban soạn thảo nghiên cứu áp dụng kết hợp với những đặc thù của VN.