Sau khi Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố vụ án vi phạm pháp luật tại Tổng Công ty Vật tư Nông nghiệp (VTNN) và bắt tạm giam ông Trần Văn Khánh - TGĐ, có dư luận cho rằng một số nội dung trong hợp đồng mua bán phân bón, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ký kết giữa Tổng Công ty VTNN và Công ty TM-DL Nam Cường còn có khuất tất...

Không chờ đến khi dự luận lên tiếng, việc nghi vấn Công ty TM-DL Nam Cường là "sân sau" đã được cơ quan cảnh sát điều tra (Bộ Công an) xác minh trước khi có quyết định khởi tố ông “Tổng Khánh” . Các mối quan hệ thương mại, kinh tế giữa TCty VTNN và Cty TM-DL Nam Cường đã được làm sáng tỏ...

Ngay sau khi kết thúc quá trình làm việc với cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an, ông Phan Đức Long - Giám đốc Tài chính Công ty TM-DL Nam Cường khẳng định với báo DĐDN rằng những nghi vấn đã được làm sáng tỏ bằng biên bản xác minh của cơ quan cảnh sát điều tra.

Dư luận cho rằng có một số hợp đồng được ký kết vào những năm 2002 - 2003 giữa cty Nam Cường và Tổng cty VTNN thể hiện sự mua bán lòng vòng, nhằm rút lãi Tổng cty, ví dụ như tàu POLAR STAR (22.000 tấn Urea), tàu MORNING STAR (20.680,65). Giải thích về mối nghi vấn này, ông Long cho biết Cty TNHH TM- DL Nam Cường quan hệ kinh tế với Tổng cty VTNN hoàn toàn theo đúng pháp luật : “Việc mua bán phân bón giữa hai bên đều thông qua các hợp đồng kinh tế, thực hiện giao tiền, nhận hàng, thanh lý và thanh toán, nộp thuế đúng và đầy đủ theo đúng quy định của pháp luật. Việc Cty Nam Cường đặt hàng Tổng cty VTNN rồi lại bán lại cho chính Tổng cty với giá cao hơn (sau khi hàng về tới cảng nội địa) là do những chuyến hàng này Cty Nam Cường nhận định chuẩn xác biến động về giá cả, đồng thời đây cũng là lúc Tổng cty cần hàng để điều tiết thị trường”. Ông Long cho biết, cơ quan cảnh sát điều tra cũng đã xác minh sự việc này, hơn nữa, trên thực tế ở một số thương vụ khác, Cty Nam Cường đã phải chịu lỗ nhiều khi hàng về thì giá phân bón trong nước lại tụt dốc.

Đối với hai hợp đồng đầu tư đất vào dự án khu đô thị Hải Dương (Cty Nam Cường làm chủ đầu tư) ông Long khẳng định là không có gì khuất tất mà hoàn toàn tuân thủ pháp luật. Cụ thể là Công ty TM-DL Nam Cường và Tổng Công ty VTNN có ký kết Hợp đồng số 05 HĐ/2002 ngày 06/2/2002, Phụ lục hợp đồng số 01 PL/HĐ/2002 ngày 11/6/2002 về việc liên doanh hợp tác đầu tư xây dựng Đường vành đai phía Nam và khu đô thị mới phía Đông thành phố Hải Dương. Tổng Công ty VTNN đã chuyển (từ ngày 17/6/2002 đến ngày 02/01/2003) cho Công ty TM-DL Nam Cường 115 tỷ đồng góp vốn liên doanh hợp tác đầu tư. Nhưng ngày 27/01/2003 Tổng Công ty VTNN có Công văn số: 58 VT/KD-XNK đề nghị huỷ phụ lục số 01/HĐ/02. Trên cơ sở đề nghị của Tổng Công ty VTNN, ngày 05/02/2003 Công ty TM-DL Nam Cường có công văn số: 150/CV-NC đồng ý chấp nhận huỷ bỏ Hợp đồng hợp tác đầu tư. Ngày 10/2/2003 hai bên đã ký Biên bản về việc huỷ Hợp đồng liên doanh số 05 HĐ/2002. Ngày 23/7/2003 hai bên có ký kết Biên bản thoả thuận về việc thanh toán trả tiền góp vốn tham gia đầu tư xây dựng khu đô thị mới phía Đông thành phố Hải Dương. Ngày 08/8/2003 hai bên ký Biên bản đối chiếu xác nhận thanh toán trong đó trả tiền gốc là: 115 tỷ đồng và tiền lãi là: 10.334.400.000 đồng.

Về việc này, ông Long cho biết Hội đồng quản trị của TCty VTNN đã họp và có Nghị quyết về việc rút vốn liên doanh hợp tác đầu tư, để thu hồi vốn cả gốc và lãi. Việc xin huỷ Hợp đồng liên doanh hợp tác đầu tư là ý kiến tự nguyện của TCty VTNN, thể hiện tính độc lập tự chủ của DN và nhất là vấn đề tài chính để đảm bảo cho việc theo đuổi và thực hiện mục đích kinh doanh. Điều này có thể gây bất lợi trong việc đón bắt cơ hội đầu tư kinh doanh. Công ty TM-DL Nam Cường mặc dù đang trong giai đoạn đầu tư dự án nhưng cũng đã cố gắng thu xếp thanh toán trả Tổng Công ty VTNN đầy đủ vốn góp và tiền lãi.

Cuối năm 2003, Tổng cty VTNN lại có nhu cầu mua một số lô đất tại Khu đô thị mới phía Tây TP Hải Dương. Cụ thể là Cty Nam Cường đã bán cho Tổng cty 102.071m2 đất, giá 2,5 triệu đồng/m2 (hai bên đã tiến hành xong việc giao tiền và giao đất). Trong suốt những năm sau này, thị trường bất động sản bị đóng băng. Đến năm 2006, Bộ NN&PTNT có chủ trương để Tổng cty VTNN cổ phần hoá. Do khó khăn về tiền vốn trả nợ ngân hàng, TCty VTNN đã có ý định bán các lô đất tại Khu đô thị này nên đã trình Chính phủ, Bộ chủ quản để công ty mua bán nợ và tài sản tồn đọng (Bộ tài chính) mua lại. Qua làm việc, công ty mua bán nợ và tài sản tồn đọng chỉ chấp nhận mua với giá 1,8 triệu đồng/m2. Với giá này, toàn bộ lô đất của Tcty VTNN bị lỗ 70 tỷ đồng. Để giảm bớt khó khăn cho bạn hàng, ngày 26/03/2007, hai bên đã ký biên bản thảo thuận Cty Nam Cường sẽ mua lại với giá ban đầu là 2,5 triệu đồng/m2. Bên cạnh đó, Cty NC còn bù đắp thêm cho Tổng cty VTNN 70 tỷ đồng để đơn vị này bảo toàn vốn và trả lãi ngân hàng.

Như vậy, với những xác minh ban đầu của cơ quan cảnh sát điều tra (kết thúc 30/10/2007) thì nghi vấn về mối quan hệ “sân sau” giữa Cty TM-DL Nam Cường và TCty VTNN đã dần được sáng tỏ. Thế nhưng, có một thực tế khá rõ ràng rằng, trong khi chưa có bất cứ một kết luận nào của cơ quan chức năng về việc Cty Nam Cường có là "sân sau" của Tổng Công ty Vật tư nông nghiệp hay không, thì những đồn thổi của dư luận xung quanh mối quan hệ hợp tác thương mại này đã gây không ít ảnh hưởng bất lợi đến hoạt động của Cty Nam Cường.