Tổng cục Du lịch (Bộ Văn hoá - Thông tin và Thể thao) đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch của năm 2010 trước một năm. Cái đích 5,5-6 triệu lượt khách quốc tế đến Việt Nam không phải là quá khó, song, ngoài việc lo giải quyết những vấn đề lâu nay còn vướng, ngành đang phải đối diện với nhiều nỗi lo mới.

Bức xúc vì Hà Nội cấm xe

Bà Nguyễn Thị Hoa Lệ - Giám đốc Công ty Du lịch Hoà Bình, phàn nàn tại hội nghị về chuyện gần một tháng nay đã trên dưới 10 lần phải bay ra Hà Nội để giải quyết vấn đề xe du lịch ra vào thành phố. Hoà Bình đang phải bỏ tiền để có được giấy phép cho xe vào nội thành, song cũng chỉ được 15% trong tổng số 25 chiếc của công ty. Cứ 2 tháng một lần, công ty lại phải xin lại giấy phép này.

"Hiện cảnh sát cứ “canh” tại Nhà hát Múa rối nước Thăng Long, xe của chúng tôi đậu là phạt ngay. Có trường hợp còn bắt khách xuống xe hoặc “giam xe"", bà Hoa Lệ gay gắt. Chính vì vậy, hàng đêm, khách du lịch phải trung chuyển từ xe lớn ra xe nhỏ. Ví như, thay vì chỉ cần 2 xe to, công ty bà phải thuê 6 chiếc 15 chỗ để chở khách.

Vụ trưởng Vũ Thế Bình cũng bức xúc, bản thân ông không biết Hà Nội đã cấm 85% tổng xe phục vụ du lịch chưa, song trên các tuyến đường đã nhan nhản biển cấm. Dọc đường đê sông Hồng vào nội đô đều cấm xe khách 24-45 chỗ. Rất nhiều tuyến đường dẫn vào các khách sạn 3-5 sao, nhà hàng, điểm tham quan, mua sắm... tập trung ở quận Tây Hồ, Ba Đình, Hoàn Kiếm hay các điểm du lịch hàng đầu của Hà Nội như Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Rạp múa rối nước Thăng Long... cũng dày đặc biển cấm.

"Ngành du lịch chi hàng chục tỷ để kêu gọi khách quốc tế đến Việt Nam thì việc làm này của Hà Nội vô hình trung lại tác động rất xấu đến hoạt động du lịch", ông Bình nói. Trong khi đó, xe du lịch chỉ chiếm chưa đầy 10% tổng lượng xe lưu hành trong thành phố.

Chủ trương của UBND TP. Hà Nội là giới hạn không quá 15% tổng số xe phục vụ du lịch được hoạt động ban ngày (trừ giờ cao điểm) với lý do nhằm giảm ùn tắc giao thông. Hà Nội hiện có khoảng 1.200 ôtô chuyên chở khách du lịch (khoảng 700 xe từ 26 chỗ trở lên) hoạt động đến 90% công suất. Nhiều hãng xe du lịch cho rằng, sẽ có khoảng 60% du khách quốc tế không thể vào nội thành bằng ôtô.

Sở Du lịch Hà Nội cũng lo lắng, việc tham quan du lịch, mua sắm của khách cũng chủ yếu diễn ra vào ban ngày. Vì vậy, nếu 85% số xe du lịch không được hoạt động vào ban ngày và 100% xe không được hoạt động vào giờ cao điểm sẽ cản trở lớn đến việc thực hiện các tour du lịch của khách. Thậm chí, khách có thể lỡ chuyến bay, dẫn đến việc họ sẽ lựa chọn điểm đến khác thay vì Hà Nội. Mục tiêu đón 2 triệu khách quốc tế vào năm 2010 của Thủ đô chưa chắc đã đạt.

Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội Trần Hữu Bình chiều 11/12 nói với Tuổi Trẻ rằng trên thực tế TP.Hà Nội vẫn chưa ban hành quyết định chính thức nào về việc hạn chế xe du lịch. Về các biển cấm xe 24 - 40 chỗ trên đường, ông Bình cho rằng đó là các biển cấm xe khách thông thường, còn xe du lịch vẫn hoạt động vì có giấy phép riêng đi vào phố cấm.

Song, trước sự phản ánh của nhiều DN, ngay tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Văn hoá, Thông tin và Thể thao Hoàng Tuấn Anh đã yêu cầu lãnh đạo Tổng cục Du lịch phải có buổi làm việc ngay với lãnh đạo UBND TP để giải quyết việc này.

Vẫn yếu về quảng bá xúc tiến

Tại Hội nghị tổng kết ngành mới đây, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Giám đốc Công ty Viettravel, cho rằng, công tác xúc tiến, quảng bá sắp tới cần hướng vào các thị trường có chi tiêu cao về du lịch, điển hình là Đức, Mỹ, Anh, Pháp, Nhật, Trung Quốc, Hàn Quốc, Australia, Singapore... Ngoài ra, vấn đề chốt hiện nay là quảng bá sản phẩm như thế nào và quy hoạch tuyến, vùng ra sao để quảng bá.

Theo ông Kỳ, có 4 sản phẩm cần quảng bá trong năm 2008 là Con đường di sản miền Trung, vịnh Hạ Long, du lịch MICE (hội nghị hội thảo) và Năm du lịch miệt vườn sông nước Cửu Long.

Ngoài ra, Tổng cục Du lịch cũng cần lên kế hoạch tổ chức Năm du lịch cho từng địa phương đến năm 2010-2015 ngay từ bây giờ. Đã có không ít phàn nàn của các chuyên gia, DN lữ hành về việc các địa phương làm Năm du lịch quá nhiều, trong khi DN không kịp trở tay để xây dựng tour mới nên chỉ hút được khách nội địa. Ông Kỳ đề xuất, năm 2009 ngành du lịch nên tổ chức Năm du lịch Cao nguyên xanh và năm 2010 Kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội.

Trao đổi với báo chí, Bộ trưởng Bộ Văn hóa Thông tin và Thể thao Hoàng Tuấn Anh cho rằng, cùng với công tác xúc tiến quảng bá, cần nâng cao sản phẩm và phát triển các luồng du lịch. Sản phẩm du lịch hiện nay chất lượng chưa tốt, các loại hình du lịch có nhiều tiềm năng như MICE, đường biển, caravan... vẫn chưa khai thác được nhiều.

Đối với du lịch biển, 10 năm trước Việt Nam đã hút được lượng khách lớn (năm 2000, khách tàu biển đã chiếm 10% tổng lượng khách). Do vậy, ngành cần có một chương trình mạnh mẽ về phát triển khách du lịch tàu biển. Ngành du lịch đang kỳ vọng vào con số khách tàu biển đến Việt Nam tăng cao khi đầu quý I/2008, kênh truyền hình Fashion TV sẽ chính thức phát sóng quảng bá du lịch Việt Nam miễn phí, với điểm nhấn là du lịch biển, vịnh Hạ Long 6 lần/ngày trong suốt hai tuần liên tiếp.

Riêng du lịch đường bộ, Vụ trưởng Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch) Vũ Thế Bình cho biết, các đoàn Caravan (tay lái nghịch) với 3.000-4.000 khách vào miền Trung đã kéo theo một lượng khách lớn gần 300.000 người vào Việt Nam bằng đường bộ. Do vậy, đây là hướng tốt để quảng bá mạnh trong năm tới.

Ông Bình đánh giá, việc phát triển sản phẩm du lịch năm 2007 có chiều sâu hơn, nhưng cũng cần lưu ý đến các sản phẩm du lịch mới, ở vùng sâu, xa, nơi chưa có người đến và chưa được khai thác như tại Hà Giang, Lai Châu... Các địa danh Shìn Hồ, Mù Cang Chải... đang là những sản phẩm tương lai cho du lịch Việt Nam.

Vấn đề là với những cái có sẵn, làm thế nào để thu hút ngay được khách. Theo ông Bình, việc này không khó, vì trong việc xây dựng một vài điểm dừng chân, nhà vệ sinh, phát triển dịch vụ... dọc đường, chính quyền địa phương nào có sự say mê, tư duy tốt về du lịch là có thể làm được. Năm nay, các chuyến khảo sát của ngành, DN lữ hành chính là tư liệu thực tế vô cùng hấp dẫn để các DN sớm tung ra thị trường nhiều sản phẩm du lịch mới.

"Điều quan trọng, sản phẩm du lịch Việt Nam trong tương lai phải đáp ứng được xu thế của khách du lịch quốc tế", ông Nguyễn Hữu Thọ, Tổng Giám đốc Saigontourist, nói.