Luật Sở hữu trí tuệ đã có hiệu lực từ 1/7/2006. Tuy nhiên, tính đến nay đội ngũ giám định viên về SHTT nói chung, sở hữu công nghiệp (SHCN) nói riêng vẫn còn thiếu và yếu.

Dự thảo Thông tư hướng dẫn hành nghề, hoạt động giám định SHCN đang được Cục SHTT chủ trì soạn thảo. Trong đó, nội dung giám định viên đã và đang nhận được rất nhiều ý kiến đóng góp của chuyên gia và DN.

Theo ông Ngô Việt Hoà - Bộ Thương mại, cần có một hướng dẫn rất cụ thể về điều kiện đạo đức khi cấp thẻ giám định viên về SHCN. Mặc dù, dự thảo hướng dẫn một trong những điều kiện để được cấp thẻ giám định viên là “không thuộc diện đang bị cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền xử lý bằng bất cứ biện pháp nào về hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp”. Tuy nhiên, hướng dẫn này chưa đảm bảo tính minh bạch cần thiết. Theo quy định của pháp luật hiện hành, có 3 loại xử lý về hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp gồm: xử lý hình sự, xử lý hành chính, xử lý kỷ luật lao động (theo Luật Lao động hoặc Pháp lệnh cán bộ công chức). Do đó, Ban Soạn thảo cần cân nhắc làm rõ “việc xử lý bằng bất cứ biện pháp nào về hành vi vi phạm đạo đức nghề nghiệp” được hiểu như thế nào trong trường hợp này. TS Nguyễn Đức Minh - Viện Nhà nước Pháp luật cho rằng, cần bổ sung quy định những người đang làm việc trong các tổ chức dịch vụ đại diện SHCN hoặc trong các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác lập, bảo vệ quyền SHCN không được cấp Thẻ giám định viên SHCN.

Tuy nhiên, đại diện của Cty SHTT Invenco lại có quan điểm khác. Dự thảo Thông tư hướng dẫn đưa vào 2 điểm loại trừ trường hợp không được cấp thẻ giám định viên SHCN đó là đại diện SHCN và các công chức nhà nước thì không được cấp thẻ giám định là trái với Nghị định hướng dẫn và Luật SHTT. Theo Cty Invenco nếu các đại diện SHTT mà đáp ứng các điều kiện thì cần được cấp thẻ giám định viên. Còn việc hành nghề của họ thì đã được quy định tại Khoản 4, Điều 44, Nghị định 105/2006: “Từ chối giám định cho những trường hợp người giám định viên có quyền và lợi ích liên quan đến đối tượng giám định”.

Ngoài ra, dự thảo quy định người có ít nhất 15 năm công tác về SHCN như: tham gia soạn thảo, xét duyệt dự thảo văn bản quy phạm pháp luật về SHCN, người làm công tác giám định giải quyết tranh chấp, khiếu nại hay làm các công tác nghiên cứu, giảng dạy về SHCN thì được miễn kiểm tra kiến thức chung về pháp luật SHCN.

Tuy nhiên, theo ông Hoà, cần cân nhắc theo phương án rút ngắn yêu cầu về thâm niên công tác từ 15 năm xuống 10 năm hoặc ít hơn. Hiện nay, ở VN, SHCN là lĩnh vực số lượng chuyên gia có thâm niên còn rất hạn chế. Hơn nữa, rút ngắn điều kiện về thâm niên công tác sẽ đảm bảo phù hợp với tình hình thực tế, đồng thời cắt giảm các chi phí và thủ tục không cần thiết cho cơ quan nhà nước và cá nhân.

Đồng tình với ý kiến này ông Minh cho rằng, không ít người có trình độ chuyên môn giỏi thật sự, lại được học và làm việc ở những nước phát triển trên thế giới. Đây là những đối tượng cần được khuyến khích họ tham gia hoạt động giám định SHTT. Mặc dù, có thể họ là những người chưa nhiều tuổi lắm, song kiến thức chuyên môn về lĩnh vực của họ lại rất tốt, đủ điều kiện để được cấp thẻ. Do đó, Ban Soạn thảo không nên quy định cứng nhắc là 15 năm, trong một số trường hợp cụ thể có thể rút điều kiện về thâm niên công tác xuống, 10 hoặc 12 năm.