Các bên:

Nguyên đơn: Công ty gửi hàng
Các bị đơn: Công ty vận tải hàng hải; Công ty khai thác cầu cảng

Các vấn đề được đề cập:

  • Hợp đồng thuê tàu định hạn
  • Các thiệt hại phải chịu do bão
  • Cầu bến an toàn
  • Trách nhiệm

Tóm tắt vụ việc:

Ngày 15/5/1970 nguyên đơn và Công ty vận tải hàng hải (bị đơn thứ nhất) ký kết một hợp đồng thuê tàu định hạn để vận chuyển một lượng amoni - sunphat dạng rời từ Hopewell và Norfolk, Mỹ đến Manzanillo, Mexico.

Theo các chỉ dẫn của Công ty khai thác cầu cảng (bị đơn thứ hai), tàu ghé mạn Đông cầu cảng Fiscal trong cảng Manazanillo để dỡ hàng. Ngày 11/3/1972 tàu đã cập được cầu cảng nhưng phần đuôi tàu hơi nhô ra so với chiều dài của cầu cảng. Sau đó, thuyền trưởng nhận thấy thành cầu thiếu các đệm chắn chống va đập và đã phàn nàn về điều này với đại lý của tàu. Trong thời gian neo tại cầu cảng, tàu gặp một cơn bão lớn và đã phải sử dụng tất cả các dây neo, đệm chắn mà tàu được trang bị nhưng vẫn bị thiệt hại về vật chất.

Trong thời gian đó, thuyền trưởng đã cố gắng liên hệ qua điện thoại với đại lý của công ty thuê tàu ở New York để yêu cầu một cầu cảng khác nhưng không thể liên lạc được. Tàu vẫn ở cầu cảng Fiscal và bắt đầu dỡ hàng cho đến chiều ngày 15/3/1972 mới nhận được chỉ thị của đại lý của người thuê tàu yêu cầu tàu di chuyển đến khu thả neo.

Trong thông báo ngày 14/3/1972 thuyền trưởng đã nêu rằng khi cập cầu cảng ngày 11/3/1972, thuyền trưởng đã kiểm tra và thấy rằng cầu cảng này không an toàn để dỡ hàng. Trong một tuyên bố sau đó ngày 30/3/1972, thuyền trưởng nhấn mạnh rằng có thể có một cơn bão lớn sẽ xảy ra do có những cơn gió dữ dội trước đó.

Nguyên đơn đòi 200.130 USD cho các thiệt hại mà tàu đã phải chịu do bão khi đang neo tại cầu cảng Fiscal.

Phán quyết của trọng tài

Uỷ ban Trọng tài kết luận rằng mạn Đông của cầu cảng Fiscal trong cảng Manzanillo là một cầu cảng an toàn và rằng dù tàu có phải chịu những thiệt hại về vật chất thì đấy là do lỗi của thuyền trưởng.

Uỷ ban Trọng tài cũng nhắc lại lập luận của nguyên đơn rằng cầu tàu này không an toàn theo nghĩa của Điều 6 Hợp đồng thuê tàu, theo đó "hàng hoá ... được bốc lên tàu và/hoặc dỡ xuống ở bất kỳ một vũng đậu tàu, cầu cảng hay bất kỳ một địa điểm nào mà bên thuê tàu hay đại lý của bên thuê tàu chỉ định, với điều kiện tàu có thể nổi một cách an toàn ngay cả khi nước ròng". Mặc dù thuyền trưởng đã thể hiện mối lo ngại về tình hình đang xấu dần nhưng đã không thực hiện bất kỳ một khiếu nại chính thức, không yêu cầu hoa tiêu hay tàu kéo trợ giúp khi bão trở nên dữ dội; không yêu cầu chính thức về việc di chuyển tàu đến khu thả neo cho đến tận ngày 14/3/ 1972.

Uỷ ban Trọng tài cho rằng đáng lẽ thuyền trưởng phải hành động nhanh hơn và kiên quyết hơn trong việc di chuyển tàu khi bão tăng dần, và rằng các thông tin về cảng và cầu tàu trong các chỉ thị về cách thức di chuyển đáng lẽ phải lưu ý thuyền trưởng về các điều kiện có thể gặp phải tại cảng. Thuyền trưởng chỉ di chuyển tàu khi được phép là một suy nghĩ sai. Đó không thể là căn cứ miễn trách cho việc thuyền trưởng không di chuyển tàu ra khỏi cầu cảng trước khi tàu bị thiệt hại.

Uỷ ban Trọng tài kết luận cầu cảng Fiscal ở Manzinillo là một cầu cảng an toàn nhưng có thể trở nên nguy hiểm do các điều kiện thời tiết. Uỷ ban kết luận: "Kỹ năng điều khiển tàu tốt đòi hỏi các thuyền trưởng phải nhận thức được khi nào thời tiết thay đổi cần phải rời cầu cảng đến khu thả neo".

Bình luận và lưu ý

Bản thân cầu cảng là an toàn. Trong điều kiện thời tiết đang xấu dần (do bão) lẽ ra thuyền trưởng phải quyết đoán và cho tàu di dời. Song trường hợp này thuyền trưởng đã e ngại không dám quyết định vì vậy bị đơn được miễn trách nhiệm đối với những thiệt hại vật chất mà tàu phải chịu.

Vũ Ánh Dương