Việc tăng mức giá tới 30% đối với xăng dầu gây nên cú sốc đối với người dân và thị trường. Đây là một mức tăng cao so với khả năng chi trả và mặt bằng thu nhập của đại bộ phận người dân hiện nay. Đã có một sô lo ngại về việc thị trường sẽ thiết lập một mặt bằng giá mới. Nhưng mức tăng là bao nhiêu thì đến nay vẫn còn dự đoán trái chiều nhau. Một số bộ ngành cho rằng chỉ số CPI sẽ tăng lên khoảng 0,6 hay 0,7%, TS Lê Đăng Doanh dự đoán mức tăng khoảng 1,5%, trong khi đó, một số siêu thị lại dự báo giá một số mặt hàng có thể sẽ tăng lên 7 - 10%.

Mặt bằng giá mới

Khảo sát tại một số chợ nội thành Hà Nội sáng 22 và 23/7, nhiều tiểu thương cũng thừa nhận nhiều loại rau quả đang có chiều hướng đắt lên. Cụ thể, bí xanh mua buôn từ mức 4.000 đồng/kg, nay đã lên 4.800 – 5.000 đồng/kg, nhiều nơi bán ra ở mức 7.000 – 8.000 đồng/kg. Các loại rau gia vị, rau thơm có mức tăng giá gấp đôi như hành lá trước mua buôn dao động từ 6.000 – 7.000 đồng, nay lên 12.000 đồng/kg, rau dăm, thì là thường 50.000 đồng, nay cũng lên 110.000 đồng/kg... 

Nhiều loại rau xanh đã đội giá gấp đôi ngày thường. Tuy nhiên, lý giải nguyên nhân của sự tăng giá đợt này, nhiều tiểu thương cho rằng không phải do tác động từ giá xăng dầu, vận chuyển mà chủ yếu là do đợt mưa lớn và dài ngày cuối tuần trước khiến nhiều loại bị dập, ngập úng; nguồn cung sụt giảm, giá tăng. Cũng đồng tình với ý kiến trên, các tiểu thương kinh doanh thịt lợn, thịt bò, cá các loại cho biết, xăng dầu dù tăng khá mạnh nhưng do sức mua của người dân đang chững lại, đồng thời nguồn cung vẫn ổn định nên họ khó có thể tăng giá. 

Hiện giá thịt lợn móc hàm mua tại lò mổ dao động từ 40.000 – 44.000 đồng/kg, loại ngon đứng ở mức 46.000 đồng/kg. Một số tiểu thương còn dự đoán, thịt lợn sắp tới còn có thể xuống giá do sức mua đang rất chậm, chỉ bằng 2/3 so với trước đây. Còn tại chợ 19/12, cá trắm to (loại 3 kg/con) cũng đứng ở mức 50.000 đồng/kg, cá trắm loại 1,8 kg/con giá 45.000 đồng/kg, cá chép to (loại 2 kg/con) giá 50.000 đồng/kg, cá chép loại 1 kg/con giá 45.000 đồng/kg...  

Tại TP Hồ Chí Minh, giá một số hàng hóa, dịch vụ nhích lên. Chiều 23/7, lãnh đạo Cty Quản lý Trung tâm thương mại Bình Điền cho biết trong ngày, giá cả nhiều mặt hàng đã “nhích” lên, lượng thủy hải sản tươi sống về chợ giảm. Giá bán nhiều loại cá biển tăng 1.000 – 2.000 đ/kg. Riêng cá bống kèo giá tăng 10.000 đ/kg so với tuần trước. Lượng hàng về chợ đạt từ 550 – 580 tấn, giảm 1% so với tuần trước.

Về phương tiện giao thông, tiếp sau hãng taxi Vinasun, hãng taxi Mai Linh cho biết, sẽ điều chỉnh giá cước tăng từ 15% - 17% so với giá hiện nay. Các hãng taxi khác như Vina Taxi, Giadinh Taxi, Bến Thành taxi cũng cho biết đang xem xét đến phương án tăng giá cước để bù đắp khoản tăng giá nhiên liệu. Mức tăng đảm bảo hoạt động không bị lỗ nhưng đồng thời khách hàng cũng chấp nhận được. Theo đó, kể từ tối 24/7, giá cước của hãng Vina Taxi sẽ tăng thêm 1.500 đồng/km. Cụ thể, đối với loại xe 4 chỗ, giá cước từ 9.500 đồng lên 11.000 đồng; đối với xe 7 chỗ giá cước từ 10.000 đồng lên 11.500 đồng. Cty cũng đã hỗ trợ trọn gói cho tài xế 100.000 đồng/người để chia sẻ phần nào khó khăn vì giá xăng tăng trong những ngày qua.

 
 
Mức tăng vào khoảng 7-10%

Tới thời điểm này, nhiều siêu thị lớn cho biết vẫn chưa nhận được thông báo đề nghị điều chỉnh giá các mặt hàng từ phía nhà cung cấp. Ông Nguyễn Thái Dũng - Phó tổng giám đốc BigC nhận định: sự điều chỉnh giá xăng dầu lần này làm hàng hóa sản xuất trong nước bị ảnh hưởng khá lớn. Điều này sẽ khiến giá cả nhiều mặt hàng phải tăng theo và thiết lập mặt bằng mới. Nhưng mức tăng sẽ chỉ vào khoảng 7-10%”. Ông Dũng phân tích, đối với các loại hàng hóa thông thường, nhiên liệu cao nhất cũng chỉ chiếm khoảng 20%-30% tổng chi phí. Do vậy, xăng dầu tăng giá 30% cũng chỉ làm cho những mặt hàng này tăng từ 5-7%.

Bà Nguyễn Đào Thúy - Trưởng phòng Kinh doanh Thực phẩm, Tổng công ty Thương mại Hà Nội Hapro cũng cho rằng: mức tăng của hàng hóa trong tháng tới sẽ vào khoảng 8-10%, và sẽ tập trung nhiều vào nhóm hàng thực phẩm thiết yếu. Đáng chú ý, bà Thúy cho biết thêm: trong khi chưa nhận được thông báo tăng giá nào từ các nhà sản xuất trong nước, phòng Kinh doanh gần đây lại liên tục nhận được đơn đề nghị tăng giá của các sản phẩm nhập khẩu từ Thái Lan, Pháp… với các mặt hàng chủ yếu là bánh kẹo, thực phẩm. Theo bà Thúy, đây đều là những nhà phân phối duy nhất nên rất khó trong đàm phán với họ. Do đó, các cán bộ của phòng sẽ phải đi khảo sát thị trường trước khi trình giám đốc về mức giá mới. Các mức đề xuất tăng giá đều từ 10-15%. Lý do mà các nhà nhập khẩu này đưa ra là họ đã giữ giá trong một thời gian quá dài. Vì vậy, đến thời điểm 1/8, họ sẽ buộc phải tăng giá.  

Tuy nhiên, hiện đã sang quý 3/2008, trong khi đó, các tháng cuối năm là thời điểm sức mua tăng mạnh. Do vậy, đây cũng là dịp để các mặt hàng tăng giá, do có cả yếu tố về tâm lý. Với kinh nghiệm của Big C, ông Thái Dũng chia sẻ: khi nhận được đơn đề nghị tăng giá, Big C sẽ phải xem xét tất cả các yếu tố để loại trừ những đơn đề nghị tăng do tâm lý cũng như tăng do dự phòng. Ngoài ra, Big C luôn cố gắng tìm nhiều đối tác cùng cung cấp một sản phẩm để có được mức giá hợp lý nhất.

Nếu giá của các mặt hàng bị đẩy lên quá cao, sẽ khiến cho sức mua giảm. Khi ấy không chỉ nhà phân phối mà cả nhà sản xuất cũng sẽ không được lợi. Trong tình hình hiện nay, nếu các nhà sản xuất và phân phối cùng bắt tay chia sẻ lợi ích thì vẫn có thể đem đến cho người tiêu dùng những sản phẩm có giá thành hợp lý thông qua hình thức khuyến mại giảm giá. Bên cạnh đó, khi hai bên có được những hợp đồng cam kết cụ thể đối với việc sản xuất và tiêu thụ hàng hóa của đối tác. Khi ấy, không chỉ nhà sản xuất yên tâm với việc sản xuất mà giá hàng hóa cũng sẽ giữ ở mức hợp lý. Tuy nhiên, theo bà, trong tình hình hiện nay, nếu nhà cung cấp nào không vì chữ tín và lợi ích chung để đưa ra mức giá quá cao, chắc chắn về lâu dài sẽ không thể được chấp nhận.

Nam Phương tổng hợp