Hiện nay, có khoảng hơn 80 DN tham gia làm thủ tục XNK hàng hóa ở các cửa khẩu Lào Cai. Theo chủ trương chung của Tổng Cục Hải quan, từ 1/1/2006, Lào Cai bắt đầu thực hiện việc cấp thẻ ưu tiên cho các DN XNK có uy tín và nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của Nhà nước. Khi có thẻ ưu tiên, DN XNK hàng hóa sẽ được miễn kiểm tra hàng khi thông quan và được hưởng chính sách "ân hạn thuế" (được phép nộp thuế sau 30 ngày kể từ ngày làm thủ tục thông quan). Tiêu chí để được cấp thẻ ưu tiên của Tổng Cục Hải quan đưa ra khá "thoáng" chỉ cần DN không bị xử lý vi phạm về buôn lậu, không trốn thuế hay nợ thuế quá hạn và thực hiện nộp thuế giá trị gia tăng theo phương pháp khấu trừ. Theo tiêu chí này, Lào Cai có 78 DN (chiếm gần 90% tổng số DN hoạt động XNK trên địa bàn) đủ điều kiện được cấp thể ưu tiên.

Sau 3 tháng triển khai, Cục Hải quan Lào Cai đã cấp được 28 thẻ ưu tiên nhưng có tới 7 DN chưa đến nhận thẻ. Nguyên do là xảy ra tình trạng dù DN có thẻ ưu tiên nhưng lại không đủ điều kiện hưởng ưu tiên khi làm thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa tại các cửa khẩu. Vướng mắc này xoay quanh vấn đề thời hạn nợ thuế của DN. Nếu DN nợ thuế không quá 90 ngày (mốc bắt đầu tính cưỡng thuế đối với DN) thì vẫn đủ điều kiện cấp thẻ ưu tiên. Tuy nhiên tại thời điểm làm thủ tục thông quan, DN có thẻ ưu tiên sẽ không được hưởng ưu tiên nếu nợ thuế quá 30 ngày (mốc bắt đầu tính tạm cưỡng thuế). Do vậy mới có trường hợp cùng ngày thẻ ưu tiên được cấp nhưng ra đến cửa khẩu đã không còn giá trị ưu tiên nữa. Như vậy việc làm thẻ ưu tiên vừa gây lãng phí, kém hiệu quả, làm mất thời gian của cả cơ quan hải quan và cả DN. Hơn nữa, mặc dù được cấp thẻ ưu tiên nhưng nếu xét thấy có điểm nghi vấn, có dấu hiệu bất thường từ phía chủ quan của ngành hải quan thì lô hàng ưu tiên đó vẫn bị kiểm tra như thường. Ông Nguyễn Văn Cường - Trưởng Phòng nghiệp vụ Cục Hải quan Lào Cai cho biết: việc cấp thẻ ưu tiên XNK với các tiêu chí thoáng như hiện nay là không hiệu quả. Chỉ nên cấp thẻ ưu tiên đối với các DN có số thuế nộp vào ngân sách nhà nước cao, có mặt hàng XNK truyền thống và thực sự có uy tín, đứng đắn trong hoạt động kinh doanh để khi đó DN có thẻ ưu tiên sẽ được hưởng chính sách ưu tiên thực sự.