Mấy phiên gần đây, giá dầu thô thế giới liên tục hạ nhiệt đã nhe nhóm hi vọng ít nhiều cho người dân và doanh nghiệp trong nước về khả năng giảm bớt sự căng thẳng xăng dầu nội địa. Nhưng, với quyết định nâng giá xăng lên 19.000 đ/lít hôm 21/7, những “mộng tưởng” này đã nhanh chóng “tàn lụi”.

Và, kể từ nay, thay vì đợi giá dầu thế giới giảm tiếp, mọi người buộc phải  phải xem lại các kế hoạch đi lại, nhất là từ bỏ thói quen “cưỡi xe du ngoạn”. Ở thời điểm này, dù là ai, ông chủ hay người dân đều phải tính toán nhiều đến yếu tố biến động giá nhiên liệu vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh cũng như các sinh hoạt hàng ngày của mình.

Quyết định tăng giá thêm 4.500 đồng cho mỗi lít xăng A9, đồng thời nới rộng biên độ tăng cho các nhiên liệu khác hôm 21/7 của Bộ Tài chính so với những lần trước đã được giữ kín tới phút chót, nhưng không quá đường đột. Thực tế, lâu nay người ta đã quen với việc kêu lỗ của các doanh nghiệp nhập khẩu xăng dầu, nghe nhiều tới chủ trương bỏ dần bù lỗ nhiên liệu, cũng như tình trạng xuất lậu xăng dầu của tiểu thương khu vực biên giới. Nhưng, với quyết định tăng giá xăng dầu thêm 30% như vừa qua có ảnh hưởng nhiều đến kế hoạch kiềm chế lạm phát của Chính phủ hay không?

Chỉ số tăng giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 6 vừa qua có giảm so với tháng 7 nhưng con số trên 21.4% vẫn là mức cao, dễ dàng tiềm ẩn những nguy cơ bùng phát trở lại. Trong lý thuyết kinh tế, tham số nhiên liệu không phải là thành phần cấu thành lạm phát (I) nhưng trong thực tế, ở chừng mực nào đó, xăng dầu vẫn tác động mạnh mẽ lên giá thành sản phẩm cuối cùng. Bởi nhiên liệu, mà phần lớn là xăng dầu là những chi phí bắt buộc trong hoạt động đầu vào sản xuất, cũng như là yếu tố không thể thiếu trong đầu ra, khi mà chi phí vận chuyển sẽ được cộng dồn qua các khâu để ra được giá thành sản phẩm cuối cùng.

Nói như vậy thì bất chấp những nỗ lực hành chính của các bộ ngành để kiềm chế sự leo thang của giá các trong thời gian qua, giá thành của các loại hàng hóa trong thời gian tới sẽ khó có thể ổn định.

Trong cơn bão giá năng lượng toàn cầu, người dân cũng như doanh nghiệp trong nước vốn đang gặp khó khăn sẽ tiếp tục phải chuẩn bị tinh thần trước những cơn sóng trào mới. Ngay cả trong trường hợp lạc quan, Chính phủ tiếp tục phát huy những kinh nghiệm vừa qua trong chống lạm phát thì chắc chắn những giải pháp đó lại là những giải pháp tình thế như cấm tăng giá như Bộ Y tế vừa làm với lĩnh vực tân dược, hay tiếp tục co lại dòng tiền trong lưu thông như Ngân hàng Nhà nước đang làm. Cả hai cách này về lâu dài đều không ổn, bởi đặt trần giá trong khi chi phí đầu vào tiếp tục tăng cao sẽ khiến sản xuất đình đốn. Chẳng doanh nghiệp sản xuất - kinh doanh nào dám thiêu thân làm khi chưa làm đã thấy rõ lỗ. Còn biện pháp hạn chế tiên tệ trong lưu thông thì cho tới lúc này cả nền kinh tế vẫn còn điên đảo trước những giải pháp thắt chặt tiền tệ quá mạnh trước đó Ngân hàng Nhà nước. Nhiều doanh nghiệp tới nay vẫn đang hoạt động trong cảnh chịu lỗ nặng nề trước lãi suất quá cao của ngân hàng. Hi vọng duy nhất của các doanh nghiệp cam chịu lỗ nặng lúc này là duy trì được uy tín, được bạn hàng đợi qua cơn khủng hoảng gỡ lại. Khó khăn vốn đã chồng chất, nay với quyết định tăng giá xăng dầu, các doanh nghiệp Việt sẽ trở nên chật vật hơn.

Vẫn biết việc bù giá mãi đối với nguồn ngân sách eo hẹp của Chính phủ là điều không thể, nhưng trong bối cảnh của thị trường năng lượng thế giới hiện nay, lựa chọn này vẫn được nhiều quốc gia duy trì. Bởi ổn định giá nhiên liệu cũng là điều sống còn tới ổn định kinh tế - xã hội, tới uy tín của nền kinh tế trong những biến động tiêu cực của các nền kinh tế khu vực, cũng như thế giới.

NamPhong