Không chỉ Việt Nam, ngay tại các quốc gia có truyền thống về buôn bán cũng đang đau đầu trước sự phát triển mạnh mẽ của các nhà phân phối nước ngoài.

Trung Quốc với thị trường hơn 1 tỷ dân và khối lượng hàng hoá bán lẻ trong năm lên đến 700 tỷ USD là miếng bánh béo bở không ai có thể từ chối.

Tập đoàn bán lẻ hàng đầu thế giới Wall - Mart Stores Inc với hơn 6.000 siêu thị trên toàn thế giới đã thâm nhập thị trường Trung Quốc từ năm 1996 và có tốc độ tăng trưởng hàng năm lên đến 30%. Đến hết tháng 12 năm 2007, Wall - Mart đã mở được 100 siêu thị tại Trung Quốc. Các chuyên gia cho biết, Wall - Mart và Carefour có mặt ở đâu tại Trung Quốc thì trong bán kính 30 km đó, các cửa hàng bán lẻ khác bị tiêu diệt. Lion Group, tập đoàn thương mại Malaysia cũng đã có hơn 50 đại cửa hàng Parkson ở Trung Quốc.

Ấn Độ có thị trường bán lẻ hàng hoá trị giá 330 tỷ USD, chỉ đứng sau ngành nông nghiệp trong toàn bộ nền kinh tế quốc gia nên các nhà phân phối hàng đầu thế giới như Wall - Mart, Carefour đều có kế hoạch tập trung khai thác mạnh mẽ, đe doạ trực tiếp tới cuộc sống của hơn 50 triệu chủ cửa hiệu tạp hoá nhỏ.  

Việc tìm hiểu các bài học ứng phó với sự bành trướng của các đại gia phân phối thế giới sau khi gia nhập WTO là một yêu cầu khách quan đối với Việt Nam nói riêng và các nước đang phát triển nói chung.

Xu thế đó gây sức ép lớn lên các cửa hàng bán lẻ của Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam, kể cả thuộc quyền sở hữu tư nhân hoặc nhà nước. Trong cuộc chiến không cân sức này, phía nước ngoài hầu như đang chiếm ưu thế vượt trội do vậy việc tìm hiểu các bài học ứng phó với sự bành trướng của các đại gia phân phối thế giới sau khi gia nhập WTO là một yêu cầu khách quan đối với Việt Nam nói riêng và các nước đang phát triển nói chung.

Chọn hàng hoá tốt ở địa phương bán cho người tiêu dùng

Việc này các tập đoàn lớn như Metro, Carefour đều thực hiện vì nó vừa mang lại nhiều lợi nhuận vừa tiện lợi. Nhờ vào ưu thế này, tập đoàn bán lẻ Wall - Mart Stores đã thực hiện được chiến dịch mỗi ngày có một mặt hàng bán giá cực thấp, thu hút rất nhiều khách hàng Trung Quốc. Kinh nghiệm này nên học và thực tế đã có một số cửa hàng điện thoại di động thực hiện cũng đạt thành công.

Tổ chức tốt các nhà bán lẻ địa phương

Trung Quốc cũng đang thực hiện tốt việc tổ chức các nhà bán lẻ của mình để đủ sức chống lại sự cạnh tranh quyết liệt của những tập đoàn phân phối hàng đầu thế giới, hiện tại hơn 20% các nhà bán lẻ Trung Quốc đã được tổ chức chặt chẽ. Mặc dù số lượng cửa hàng bán lẻ được kết hợp, tổ chức với nhau mới chiếm 3% nhưng Ấn Độ cũng có các tên tuổi cửa hàng tiếng tăm như Reliance với doanh số hàng năm đạt tới vài tỷ USD với hơn 70 siêu thị trên khắp Ấn Độ hoặc Pantaloon, hãng bán lẻ lớn nhất Ấn Độ có kế hoạch đầu tư 1 tỷ USD để phát triển tăng gấp 8 lần đến năm 2010.

Đáp ứng đúng văn hoá và khẩu vị người tiêu dùng

Tại Hàn Quốc, mặc dù Wall - Mart và Carefour thâm nhập lâu nhưng cũng không thể giết chết các tập đoàn bán lẻ nội địa vì những hãng này có chiến lược phát triển hợp lý. Và đặc biệt họ đã đáp ứng được nhu cầu và văn hoá, khẩu vị của người tiêu dùng Hàn Quốc nên tiếp tục phát triển tốt, thậm chí khiến cho Wall-Mart phải rút lui khỏi thị trường Hàn Quốc vào năm ngoái. Việt Nam với một nền văn hoá ẩm thực phong phú và chỉ có người Việt Nam mới thông hiểu sẽ là một đặc trưng thuận lợi mà các hãng bán lẻ trong nước nên khai thác, phát triển.          

Hạn chế các tập đoàn bán lẻ nước ngoài

Mặc dù xu hướng chung là bỏ bảo hộ khi vào WTO nhưng các quốc gia đều có những quy định hợp lý để bảo vệ các nhà phân phối trong nước, tránh tình trạng một loạt đại gia như Wall - Mart nhảy vào sẽ loại tất cả các nhà phân phối địa phương ra khỏi thị trường. Quy định đó có thể là hạn chế về số lượng siêu thị mỗi hãng được mở tại một quốc gia, số vốn bắt buộc phải có nếu muốn kinh doanh hoặc tỷ lệ thị trường bán lẻ phía nước ngoài và phía Việt Nam chiếm lĩnh. Con số đó có thể là 30-40% thị trường dành cho các nhà phân phối nước ngoài và 60-70% cho các nhà bán lẻ trong nước. Hiện nay, Việt Nam đang cho phép 100% các nhà phân phối nước ngoài hoạt động và Việt Nam được xếp hạng là thị trường bán lẻ hấp dẫn lớn thứ tư trên thế giới, với 84 triệu người tiêu dùng, 65% là dân số trẻ có thu nhập ngày một tăng cao.

Trước sự cạnh tranh khốc liệt của thế giới, Việt Nam cần phải áp dụng đồng bộ hàng loạt giải pháp một cách linh động, sáng tạo mới có được hướng phát triển vững chắc trong cuộc cạnh tranh quyết liệt với các nhà phân phối hàng đầu thế giới nhiều tiền, lắm của.

Hoa Chi