Nói đến CTHĐQT - GĐ Cty Apatít Việt Nam Bùi Văn Việt, người ta không chỉ nghĩ đến một nhà quản lý dạn dày kinh nghiệm, ông còn là một kỹ sư thực thụ say nghề. Cùng với cộng sự, ông Việt đã mang tới một "luồng gió mới" cho Apatít VN. Năm 2006 vừa qua ông vinh dự được trao tặng danh hiệu Doanh nhân tiêu biểu. DĐDN đã có cuộc phỏng vấn ông xung quanh nội dung này.

- Khi được giao cương vị GĐ Cty cách đây hơn 3 năm, được biết mặc dù có nhiều thuận lợi nhưng lúc ấy Cty cũng có rất nhiều khó khăn. Cái khó nhất lúc ấy với ông là gì?

Khi được giao nhiệm vụ đó quả thực có rất nhiều khó khăn, cả với Cty và cả với cá nhân tôi. Apatit Lào Cai là mỏ có quy mô lớn gấp 6-7 lần mỏ tôi quản lý trước đây. Tôi cũng chưa có thời gian làm quen với môi trường làm việc, tìm hiểu nền sản xuất, tìm hiểu một tập thể với hơn 3.000 cán bộ công nhân viên. Mặt khác, trước đây mỏ này do Liên Xô đầu tư 100%, sau nhiều năm, thiết bị gần như đã hết khấu hao, cũ nát, năng lực sản xuất rất kém. Các khai trường cũ tuy lớn nhưng ngày càng cạn kiệt, khai trường mới lại chưa mở được là bao. Có thể nói phần “nạc” không còn mấy trong khi lãnh đạo Cty bàn bạc để mở khai trường mới thì cứ bàn mãi không quyết được... Đúng là lúc ấy chỉ toàn khó khăn.

Mỏ Apatit Lào Cai là mỏ có trữ lượng quặng Apatit rất lớn và duy nhất tại Việt Nam. Nó có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp quặng apatit làm nguyên liệu sản xuất phân bón và hóa chất phục vụ cho nông nghiệp. Với điều kiện kinh tế của VN, 70% dân số gắn với nông nghiệp, nông thôn thì vấn đề trên càng đặc biệt quan trọng.

- Ông và ban lãnh đạo Cty đã làm gì để qua được những khó khăn đó?

Để được như hôm nay quả không đơn giản. Lúc đó tôi đã gặp các lãnh đạo thành phố Lào Cai. Cuộc gặp này được lãnh đạo thành phố đánh giá rất cao. Về cơ bản, chúng tôi đã nhận được sự ủng hộ từ các cấp lãnh đạo của thành phố. Được các cấp ủng hộ rồi nhưng mở thêm khai trường cũng đồng nghĩa với việc phải đầu tư thêm thiết bị mà đầu tư thì lại thiếu tiền. Vậy tiền ở đâu ra? Tại sao một mỏ lớn như vậy lại không có kinh phí tái đầu tư? Thì ra trước đây Chính phủ chỉ đạo TCty ấn định giá chứ không cho Cty tự quyết vì vấn đề này liên quan đến chính sách bình ổn giá phân bón của Chính phủ. Chính vì vậy sau rất nhiều năm giá quặng chỉ là "tương đối", không có nguồn tài chính tái đầu tư. Khi làm GĐ được 6 tháng tôi đã kiến nghị TCty điều chỉnh giá bán quặng vì nếu không, không có khả năng tái đầu tư duy trì sản xuất. Lúc đó Cty lãi 6 tỷ/năm, trong khi các DN sản xuất phân bón lãi vài ba chục tỷ. Tôi đã trình bày, tìm mọi biện pháp để tranh thủ và lý giải những bất hợp lý và đã được TCty chấp thuận. Chúng tôi điều chỉnh dần giá quặng và Cty bắt đầu có tiền để tái đầu tư sản xuất.

Bên cạnh đó, về mặt quản lý chúng tôi cũng triệt để cải tiến để cân bằng giữa lợi ích của Nhà nước, DN và người lao động, lấy lợi ích người lao động là lợi ích trực tiếp và đẩy mạnh tiết kiệm. Lúc ấy ở mỏ nhiều khâu rất lãng phí, nhất là chi phí khoan mỏ và nổ mìn. Tôi đã đề ra mức thưởng theo tỷ lệ tiết kiệm, tiền lương không vì khoan nhiều hay khoan ít. Ngay những năm đầu tiên Cty đã tiết kiệm được mấy tỷ đồng, rồi tiết kiệm bóc đất đá, xây dựng chương trình tiết kiệm trong sản xuất, mà vẫn đảm bảo năng suất cao, tiết kiệm điện...

- Cty Apatít VN đã có chiến lược phát triển như thế nào cùng với sự hội nhập mạnh mẽ của đất nước, thưa ông?

Cty Apatít VN là một DN 100% vốn nhà nước, sản xuất ra sản phẩm xã hội không lớn nhưng giữ vai trò hết sức quan trọng và cần một định hướng phát triển lâu dài, bền vững. Cty đã tìm thêm các dự án đầu tư mới có hiệu quả kinh tế cao để bù đắp cho phần khai khoáng hiện tại. Tập trung vào các tiềm năng lợi thế tại địa bàn và lợi thế của Cty như phát triển đầu tư thuỷ điện vừa và nhỏ, chế biến sản phẩm Apatít, phát triển công nghiệp khai khoáng sang khoáng sản khác trong địa bàn. Chúng tôi cũng sẽ thành lập mới các Cty con hoạt động theo mô hình Cty cổ phần, hoặc tham gia các Cty cổ phần trong và ngoài nước thành các vệ tinh xung quanh Cty mẹ là Apatít và tham gia thị trường chứng khoán.

- Những dự án mà ông vừa nói đến bao giờ sẽ được triển khai? Liệu nó có thể tiếp tục là luồng gió thổi bùng sự phát triển manh mẽ của một DN đã một thời bị coi là già cỗi không, thưa ông?

Hiện nay chúng tôi đang là cổ đông sáng lập của Cty thuỷ điện Lào Cai, chuyên đầu tư các dự án thuỷ điện vừa và nhỏ Lào Cai và nhà máy thuỷ điện Ngòi Đường đang được xây dựng. Chúng tôi đang cùng với Cty TNHH Mặt trời vàng (Trung Quốc) và Cty cổ phần bột giặt và hoá chất Đức Giang chuẩn bị thành lập một Cty liên doanh TNHH hoá chất Việt Trung tại Lào Cai chuyên sản xuất phốt pho vàng, vật liệu xây dựng, kinh doanh xuất nhập khẩu các sản phẩm hoá chất. Đã có một biên bản hợp đồng, tới đây sẽ làm điều lệ ĐKKD tại Lào Cai, toàn bộ chủ trương đầu tư xây dựng nhà máy phốt pho này đã được tỉnh ủng hộ cho phép ĐKKD tại Lào Cai. Chúng tôi cũng góp vốn với một Cty nằm trong tập đoàn cao su, thành lập xây dựng nhà máy phân lân nung chảy có công suất 300 ngàn tấn/năm để cung ứng phân bón cho các Cty thành viên trồng cao su thuộc TCty Cao su. Dự án này đang triển khai xây dựng, đã chọn được địa điểm nhà máy ở Nghệ An. Ngoài ra, chúng tôi cũng đầu tư vào các lĩnh vực như sản xuất muối canxi phốt phát làm sản phẩm cho ngành thức ăn gia súc... Một vấn đề rất dễ nhận thấy là các Cty này đều liên quan đến Apatít, làm tăng năng lực khai thác quặng Apatít.

Mới đây chúng tôi còn phát hiện ra một mỏ đồng có trữ lượng lớn ở Tả Phời - Lào Cai, với trữ lượng khoảng 350 ngàn tấn đồng. Hiện nay tỉnh Lào Cai đã giao Cty làm đại diện là một cổ đông của Lào Cai góp vốn 40% (khoảng 400 - 500 tỷ) vào dự án, phần còn lại đang tìm đối tác đầu tư. Tôi tin tưởng với cách đi như hiện nay, Cty Apatit VN sẽ "trẻ" lại với đúng nghĩa của nó, phát triển mạnh mẽ.

- Xin cảm ơn ông.