Với chỉ số VN-Index chưa đầy 400 điểm, giảm trên 60% giá trị so với thời kì đỉnh cao 1.117 điểm đạt vào tháng 3/2007. Rất nhiều nhà đầu tư tranh thủ tận dụng cơ hội hiếm có này để mua vào CP. Hành động này là hợp lí, tuy nhiên cần thận trọng với những bẫy giá trị dễ mắc phải trên thị trường.

Bẫy giá trị là khái niệm dùng để chỉ một cổ phiếu đã bị giảm giá sâu nhưng nhà đầu tư nhầm lẫn và coi đó là món hời và cho rằng cổ phiếu sẽ tăng giá trong tương lai. Trong trường hợp này, nếu giá cổ phiếu là yếu tố duy nhất nhà đầu tư tìm kiếm thì kết cục có thể phải gánh chịu là giá cổ phiếu giảm sâu hơn.

Điều này là dễ hiểu nếu một Cty vận hành yếu kém, tương lai bấp bênh, và không có tiềm năng tăng trưởng thì giá cổ phiếu ở mức thấp như hiện tại vẫn có thể còn giảm sâu hơn.

Điểm mặt anh tài

Đảo quanh thị trường, vẫn những "người dẫn đầu" đang được nhà đầu tư kì vọng vào sự bứt phá trở lại trong tương lai. Một số cổ phiếu đại gia hiện vẫn đang được giao dịch nhiều là DPM, SSI và FPT. Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín là 1 trong những ngân hàng thương mại hàng đầu của Việt Nam hiện nay với kết quả kinh doanh 5 tháng đầu năm rất khả quan, trên 640 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế.

Đạm Phú Mỹ là Cty chuyên sản xuất các loại phân bón thiết yếu trong nông nghiệp. Ở một nước có tỷ lệ người lao động trong khu vực nông nghiệp chiếm đến 70% dân số, diện tích đất nông - lâm nghiệp chiếm khoảng 70% tổng diện tích, các sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu đóng vai trò quan trọng, thì phân đạm là sản phẩm không thể thiếu. Không những vậy, Đạm Phú Mỹ còn là Cty sản xuất phân bón có thị phần lớn nhất cả nước với sản phẩm chính là urê, đáp ứng tới 40% nhu cầu thị trường trong nước. Với một sản phẩm có thể coi là thiết yếu như phân đạm cho nông nghiệp, những tác động tạm thời do khó khăn chung chưa thể làm trầy xước.

Đại diện tiêu biểu của ngành công nghiệp môi giới chứng khoán ở Việt Nam, Cty chứng khoán Sài Gòn (SSI), cũng được xếp vào hạng "đại gia". Giá cổ phiếu SSI vào ngày 30/6 chỉ ở mức 32.000 đ, so với mức giá kỉ lục 285.000 đ năm ngoái, nhiều nhà đầu tư quyết định mua vào vì mức giá này quá hấp dẫn, chưa kể việc nhiều tập đoàn danh tiếng cũng đã chọn cổ phiếu SSI như ANZ (mua gần 14% vốn điều lệ) và Daiwa Securities (sẽ mua trên 13%). Điều gì làm nên giá trị thực của SSI khi mức giá "bề ngoài" giảm xuống thấp như vậy? Câu trả lời SSI có tiềm lực tài chính lớn, có công nghệ “nguồn” của người đi đầu, và cổ phiếu của SSI sẽ là cổ phiếu dẫn dắt thị trường.

Giống như STB, DPM và SSI, FPT là đại gia công nghệ hàng đầu tại Việt Nam. Với kết quả kinh doanh các năm và quý I/2008 quá ấn tượng (doanh thu thuần đạt trên 4.393 tỷ đồng, tăng 58,9% so với cùng kỳ và vượt 13,3% so với kế hoạch; lãi trước thuế của Cty cũng tăng trưởng 46,6% so với cùng kỳ, đạt trên 303 tỷ đồng), với các dự án kinh doanh mở rộng và hợp tác (với Yahoo! Deutsche bank AG London), FPT luôn xứng đáng có một vị trí vững chãi trong niềm tin của nhà đầu tư.

Bẫy hay món hời?

Các cổ phiếu giá trị luôn giữ vững được niềm tin ngay cả khi thị trường gặp cơn nguy kịch nhất. Tuy nhiên, niềm tin đặt đúng chỗ là điều đáng quan tâm hơn cả. Chỉ số P/E trung bình của thị trường hiện nay được các chuyên gia đánh giá từ 8-12. Những cổ phiếu bị giảm giá trong vòng 52 tuần thường có chỉ số P/E bị giảm xuống dưới 7. Tuy nhiên để kiểm tra xem cổ phiếu của Cty có giá trị thực hay chỉ là bẫy giá trị, một phương pháp hữu ích đối với nhà đầu tư là phương pháp Dòng tiền chiết khấu (Discounted cash flow - DCF).

Nói một cách đơn giản, phương pháp DCF nhằm tìm ra giá trị hiện tại của Cty dựa trên việc phân tích lượng tiền mà Cty đó có khả năng tạo ra trong tương lai. Khả năng tính toán thành thạo DCF là một lợi thế đối với những nhà đầu tư thực thụ, vì từ đó có thể đưa ra những giả định tin cậy đối với tốc độ tăng lợi nhuận của một DN quan tâm, đó chính là giá trị thực chất của DN và cũng là cổ phiếu. Nếu giá cổ phiếu hiện tại thấp hơn giá cổ phiếu theo tính toán thì giá cổ phiếu hiện tại thì đó có thể không phải là "bẫy" mà chính là "món hời".

*DCF là một cách thức để đánh giá mức độ hấp dẫn của một cơ hội đầu tư. Các nhà phân tích thường dùng phương thức này để quy dòng tiền tương lai của một dự án cụ thể về giá trị hiện tại từ đó đánh giá được mức độ khả thi của một dự án đầu tư. Nếu như dòng tiền tương lai sau khi qua chiết khấu có giá trị lớn hơn chi phí đầu tư hiện tại của dự án thì đây có thể sẽ là một cơ hội đầu tư tốt. Phương pháp tính toán DCF khá phức tạp và phải tính đến sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố. Công thức tính DCF: Trong đó: - CF là dòng tiền - R là tỷ lệ chiết khấu (chi phí sử dụng vốn bình quân WAC.

Vân Hà