Hiện nay, sản phẩm rơm đang có giá nhờ những ứng dụng trong sản xuất, lưu thông và xuất khẩu. Nhiều địa phương đang tích cực thu gom rơm rạ chất thành đống bán chứ không để bừa bãi như trước.

Dọc tuyến quốc lộ 1A, hướng TP.HCM về miền Tây đến địa bàn của xã Mỹ Yên, Long Hiệp (huyện Bến Lức, Long An), nhìn về phía bên phải dễ dàng bắt gặp rất nhiều cây rơm được chất cao hơn 10m. Rơm đang được các chủ vựa thu mua từ những cánh đồng lúa mùa ở các xã Long Khê, Long Định, Phước Lý, Phước Toàn, Phước Vân… (thuộc các huyện Bến Lức, Cần Đước, Cần Giuộc) để cung cấp cho các vựa dưa, trái cây, xí nghiệp thuỷ tinh, các trang trại nuôi bò, xuất khẩu…

Phục vụ nhu câu nội địa

Bà Võ Thị Á - Giám đốc doanh nghiệp tư nhân Minh Nghĩa ở ấp 1, xã Mỹ Yên, người có hơn 6 năm làm nghề thu mua rơm cho biết, năm 2004, gia đình bà mới bắt đầu chuyển hẳn sang làm nghề kinh doanh rơm. Chỉ sau một thời gian ngắn, nhờ làm ăn có uy tín, doanh nghiệp đã có nhiều đơn đặt hàng từ các trang trại nuôi bò sữa ở huyện Đức Hoà (Long An), Bình Dương, Tây Ninh, Củ Chi và các xí nghiệp thuỷ tinh ở An Sương (TP.HCM). Ngoài ra, Minh Nghĩa còn cung cấp cho các khách hàng là vựa dưa ở địa bàn Thủ Thừa, thị xã Tân An… và các khách hàng là xe tải chở trái cây từ miền Tây ra các tỉnh miền Trung, sang Trung Quốc với giá bán mỗi xe từ 300 – 600 ngàn đồng. Riêng loại rơm bán cho các trang trại nuôi bò sữa mỗi lọn (khoảng 5kg) có giá từ 2.500 – 3.000 đồng. Tính đến nay, Minh Nghĩa đã có khoảng 200 – 300 khách hàng lớn nhỏ từ miền Trung trở vào.

Bà Á còn cho biết thêm, để có nguồn hàng đủ cung cấp quanh năm cho các khách hàng, đến vụ mùa bà phải đi đến từng địa phương để đặt mua rơm lúa cao (chủ yếu là rơm lúa tài nguyên, Đài Loan) sau đó đưa về kho dự trữ, giá mua ở tại ruộng từ 1 – 1,5 triệu đồng/ha. Hiện tại bãi chứa rơm của Minh Nghĩa ở khu đất của công ty Đại Minh Châu, ấp 3A, xã Phước Lợi, huyện Bến Lức còn trên 500 xe tải loại 2,5 tấn.

Rơm, rạ xuất khẩu

Bên cạnh việc phục vụ cho nhu cầu nội địa, hiện nay, rơm ra cũng được xuất khẩu ra một số nước khác để phục vụ nhu cầu sản xuất, chăn nuôi, làm hàng mỹ nghệ… và đặc biệt là sản xuất điện năng.

Ông Nguyễn Văn Luông, ngụ ấp Long Bình, xã Long Hiệp, Bến Lức, Long An có kinh nghiệm trên 12 năm kinh doanh rơm cho biết: mỗi ngày ông xuất bình quân 10 xe tải cho các tỉnh miền Đông Nam bộ và các tỉnh phía Bắc. Phần lớn, người mua rơm dùng vào việc kệ lót cho các loại hàng hoá như trái cây, sành sứ… vừa có tác dụng không bị cấn, bầm, bể, vừa hút được ẩm. Loại rơm lúa mùa có giá cao hơn lúa thời vụ từ 1.500 – 2.000 đồng. Với diện tích hơn 1 hecta chứa rơm, sau khi trừ các khoản chi phí (nhân công, thu mua, vận chuyển), mỗi ngày ông Luông lãi khoảng 300 ngàn đồng.

Một doanh nghiệp ở số 4 Cử Luyện, phường 5, thị xã Tân An đã tổ chức kinh doanh rơm từ năm 1996 với hơn 1.500 mặt hàng thủ công mỹ nghệ xuất khẩu sang Nhật, Đài Loan…

Ông Phạm Văn Tỏ - Giám đốc Công ty cổ phần bao bì Long An cho biết mỗi năm công ty xuất khẩu khoảng 150 container rơm, đạt doanh số khoảng 1 triệu USD. Hiện công ty có hai dòng sản phẩm thu mua từ rơm: rơm vàng (sau khi thu hoạch lúa) có giá mua từ 800 – 900 đồng/kg, rơm xanh (lấy từ lúa đang thì con gái) có giá từ 1.000 – 1.200 đồng/kg.  

Ứng dụng rơm rạ vào sản xuất điện năng

Hiện nay, đang có nhiều quốc gia có nhu cầu nhập khẩu gạo để nghiên cứu và sản xuất điện năng.

Ở nhiều nước sản xuất gạo trên thế giới, rơm rạ là mặt hàng phế phẩm sau khi thu hoạch giờ đây đã đưa lại một số tiền nhất định cho nông dân địa phương. Rơm rạ đốt lên sẽ sản sinh ra một lượng hơi nóng dùng để sản xuất điện. Tro rơm rạ sau khi đốt cũng được để bán cho các nhà máy xi măng, các nhà máy đó dùng tro này để làm chất trộn lẫn với xi măng không gây hại cho môi trường (hay còn gọi là sản phẩm thân thiện với môi trường) với giá rẻ hơn. Gọi là sản phẩm thân thiện với môi trường vì việc sản xuất xi măng ngày nay đang góp 4% vào việc gây ra hiệu ứng nhà kính nên việc sản xuất xi măng giảm đi là giảm được một phần đáng kể của nguy cơ này.

Thái Lan và Indonesia là những quốc gia ở khu vực Đông Nam Á sớm nghiên cứu đưa rơm rạ vào sản xuất điện. Và đây đang là đề án hy vọng sẽ cung cấp nguồn điện năng phong phú ở châu Á. Dự án đang tiến hành ở giai đoạn cuối cùng ở các tỉnh miền Trung Thái Lan và đảo Bali (Indonesia). Ngoài việc có thể lấy được điện, dự án xây dựng nhà máy sử dụng điện nhiên liệu là rơm rạ này cũng đưa lại những lợi ích khác cho người nông dân như: giảm thiểu ô nhiễm môi trường, thu nhập cho người nông dân bên cạnh các sản phẩm thứ yếu có giá trị khác.