Chúng tôi gồm một tổ phóng viên truyền hình quân đội nhân dân, cùng Quốc Việt, phóng viên Báo “Quân đội nhân dân” và Đức Thụ, phóng viên báo “Quân khu một” về thăm Hùng Sơn, một xã nằm bao quanh thị trấn Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp đây là một trong những “cái nôi” của căn cứ địa cách mạng. Nhân dân năm dân tộc anh em và lực lượng vũ trang xã Hùng Sơn đóng góp nhiều công sức, xương máu vào cuộc kháng chiến, nên năm 1998 đã được Nhà nước tuyên dương “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.

Địa phương còn có vinh dự đặc biệt bởi một sự kiện lịch sử đã diễn ra tại đây. Năm 1947, giữa lúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp diễn ra ác liệt, quân ta bị thương nhiều. Trung ương quyết định chuyển thương binh về Hùng Sơn chăm sóc, cứu chữa. Bác Hồ đến thăm và rất cảm động trước tinh thần anh dũng chiến đấu của thương binh. Sau đó, Người đã ký Sắc lệnh, lấy ngày 27/7 hằng năm là Ngày Thương binh Liệt sĩ, để toàn dân ta đời đời ghi nhớ công ơn và có trách nhiệm với những người đã hi sinh xương máu vì dân vì nước. Tại xóm Bàn Cờ, xã Hùng Sơn, dưới gốc đa cổ thụ chiều ngày 27/7/1947 đã diễn ra cuộc mít tinh trọng thể với sự tham gia của 300 cán bộ, chiến sĩ và đại biểu các tầng lớp nhân dân, nghe Ban tổ chức Ngày Thương binh toàn quốc công bố Sắc lệnh và trịnh trọng đọc thư Bác Hồ, ghi nhận sự ra đời Ngày Thương binh Liệt sĩ của cả nước. Bác gửi một tấm áo lụa, một tháng lương, một bữa ăn của người và các nhân viên tại Phủ Chủ tịch để ủng hộ thương binh. Trò chuyện với nhóm phóng viên chúng tôi tại trụ sở UBND xã, ông Đặng Đức Vân - Bí thư Đảng uỷ Hùng Sơn tự hào nói:

- Là quê hương của Ngày Thương binh Liệt sĩ, nhân dân các dân tộc trong xã đã có nhiều đóng góp cho hai cuộc kháng chiến. Hàng trăm thanh niên lên đường chiến đấu đã anh dũng hi sinh trên các chiến trường; gần 1.000 người được tặng thưởng huân chương, huy chương kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Chúng tôi hỏi về tình hình công tác Thương binh – Liệt sĩ ở địa phương, ông Đặng Đức Vân cho biết thêm:

Đã 56 năm qua, kể từ ngày Bác Hồ ra Sắc lệnh và phát động phong trào “Đền ơn đáp nghĩa”, nhân dân xã Hùng Sơn luôn luôn vượt qua những trở ngại, thực hiện tốt lời dạy của Người. Chính sách thương binh – liệt sĩ liên quan đến mọi gia đình, tới vùng sâu kín, thiêng liêng của lương tâm, đạo lý; thể hiện lòng nhân ái của con người. Vì vậy ai cũng muốn làm một việc gì đó góp phần đền ơn đáp nghĩa. Đảng uỷ xã thường xuyên ra nghị quyết để các cấp, các ngành, đoàn thể và nhân dân phải quan tâm, giúp đỡ các gia đình chính sách một cách cụ thể, thiết thực, lúc thường cũng như lúc khó khăn. Hiện nay toàn xã có 71 liệt sĩ, 2 bà mẹ Việt Nam anh hùng và 38 thương binh, bệnh binh. Nhân dân tự nguyện đóng góp hơn 30 triệu đồng để xây dựng “Quỹ tình nghĩa”, tặng 85 sổ tình nghĩa và xây đài tưởng niệm liệt sĩ ở khu trung tâm xã trị giá gần 100 triệu đồng. Trong thời gian công tác ở Hùng Sơn, tổ phóng viên chúng tôi đã ghi lại được nhiều hình ảnh sinh động, biểu hiện tấm lòng của nhân dân địa phương đối với các gia đình thuộc đối tượng chính sách. Đó là ba ngôi nhà tình nghĩa xây dựng cho một bà mẹ Việt Nam anh hùng và hai vợ liệt sĩ, tổng giá trị 70 triệu đồng, cùng hàng trăm ngày công do các đoàn thể ở đây đóng góp. Đặc biệt Đoàn Thanh niên và Hội Nông dân còn tu sửa, nâng cấp cho các gia đình thương binh. Mỗi vườn cây rộng hàng trăm mét vuông; trồng đủ các loại cây ăn quả như : chanh, cam, hồng xiêm, bưởi, chuối, mít... Những giúp đỡ về vật chất nói trên của gần một vạn dân Hùng Sơn, từng chắt chiu làm lụng hai sương một nắng trên đồi chè, nương ngô, dưới ruộng đồng, qua những mùa vụ trong năm, nhằm góp phần để các gia đình chính sách “ổn định về vật chất, vui vẻ về tinh thần”. Hơn thế nữa, anh Đức Thụ, phóng viên “nằm vùng” ở đây còn cho chúng tôi biết, đảng uỷ, chính quyền và nhân dân địa phương đã có nhiều biện pháp tích cực, giúp đỡ thương binh, gia đình liệt sĩ, phát huy nội lực trong sản xuất. Các hội nghị về cây lúa, cây tre được tổ chức. Cán bộ khuyến nông hướng dẫn những đối tượng chính sách kỹ thuật chọn giống, chăm bón, thu hái và rang chè đạt tiêu chuẩn chè hàng hoá, chè cao sản và trồng ngô khoai, rau màu trong vụ đông. Ông NguyễnHuỳnh - Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Hùng Sơn, từng trực tiếp giao nhiệm vụ cho các chi bộ 17 xóm như xóm Tao, xóm Khuôn Gà, xóm Liên Giới, v.v. cử người đến giúp cây, con giống và công lao động cho 19 gia đình liệt sĩ neo đơn để họ gieo cấy, trồng trọt, thu hoạch đúng thời vụ.

Hiện nay nhiều đối tượng chính sách ở đay đã vượt khó vươn lên, xây dựng gia đình văn hoá, làm kinh tế giỏi và có thu nhập cao như gia đình liệt sĩ : bà Phạm ThịHiến, Đào Thị Nguyệt và ông Hoàng Văn Dũng. Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Hùng Sơn, ông Đỗ Ngọc Miên, dẫn chúng tôi xuống thăm gia đình thương binh chống Mỹ, loại 2/4, Cao Thanh Phương, ở xóm Liên Giới. Vừa đi, phóng viên Quốc Việt vừa hỏi ông Miên về số hộ đói, nghèo thuộc các gia đình chính sách. Ông vui vẻ nói: Gia đình ông Phượng là một trong vài chục gia đình thương binh, đang làm ăn khấm khá nhờ trồng chè cao sản và làm đồi rừng. Nếu phân loại kinh tế của gia đình chính sách hiện nay thì xã tôi không còn hộ đói, nghèo; có 21 hộ giàu, 58 hộ khá và 32 hộ trung bình. Gia đình ông Phương mà các đồng chí sắp vào thăm đây, thuộc vào diện khá.

Tổ phóng viên tìm gặp chủ nhà ở ngoài đồi. Ông Phương người thấp, đậm, trông rất hoạt bát, đang cùng vợ, con chăm sóc chè và thu hoạch ngô cao sản. Chúng tôi thu vào ống kính hình ảnh những cây chè lá xanh mơn mởn, trồng đều tăm tắp, trải rộng khắp ã quả đồi; những bắp ngô vàng sậm, dài tới một gang tay, chất thành đống để chuyển về nhà. Ngừng làm việc, ông Phương vồn vã nói với khách :

- Năm 2002, trừ các khoản chi phí, gia đình tôi còn thu nhập ở chè và hoa màu, trong đó ngô cao sản, được hơn 50 triệu đồng. Và năm nay, chắc chắn sẽ vượt con số đó.

Ông cười tự tin, đưa mắt nhìn ông Miên và nói tiếp:

- Tôi đang thi đua sản xuất với các đồng chí thương binh trong xã như: Vũ Đình Thế, Nguyễn Văn Thường, Nguyễn Văn Thanh, Phạm Việt Thắng...

Lúc chia tay, chúng tôi chúc ông Cao Thanh Phương và gia đình tiếp tục hăng hái sản xuất, thu được nhiều thành quả hơn nữa trong lao động. Phát huy truyền thống là địa phương có phong trào HTX nông nghiệp mạnh, hai lần được Bác Hồ về thăm và trực tiếp chỉ đạo, rút kinh nghiệm, nhân rộng mô hình sản xuất. Từ khi bước vào công cuộc đổi mới, tính năng động, cần cù của người dân Hùng Sơn, trong đó có các gia đình chính sách càng được đẩy mạnh. Với tổng diện tích 245 hecta, xã đẩy mạnh phong trào thâm canh, xen canh tăng vụ, lựa chọn giống lúa mới có năng suất cao, góp phần xoá dói, giảm nghèo.

Hiện nay đàn trâu bò trong xã có hơn 600 con, bình quân, mỗi gia đình nuôi từ hai đến ba con lợn và gia cầm các loại lên tới hàng vạn con, phục vụ nhu cầu sinh hoạt của địa phương và cung ứng thực phẩm trên địa bàn huyện. Hùng Sơn có 61 hecta chè nên địa phương đã thành lập HTX cây chè có 51 hộ tham gia, với 320 nhân khẩu. Xã chủ trương phát triển thành một vùng cây công nghiệp gieo trồng và chế biến chè đặc sản có năng suất cao. Mặt khác, địa phương cũng khuyến khích, tạo điều kiện cho một số gia đình đầu tư vốn, xây dựng các xưởng chế biến chè theo quy mô công nghiệp để xuất khẩu; thu hút hàng trăm lao động vào những cơ sở sản xuất này. Tổ phóng viên đã đến thăm một xưởng chế biến chè ở đầu xã với hơn 20 công nhân, trong đó 1/3 là con, em các gia đình chính sách; xưởng sản xuất chè đen xuất khẩu. Lương bình quân mỗi công nhân đạt 600.000 đ/tháng. Hùng Sơn là xã nằm ở trung tâm huyện Đại Từ và là nơi có đầu mối giao thông từ Thái Nguyên đi Tuyên Quang, do đó công tác trật tự trị an luôn luôn được địa phương quan tâm. Lực lượng dân quân, lực lượng an ninh tại cơ sở và các đoàn thể quần chúng đã tích cực góp phần vào công tác này; đấu tranh phòng ngừa tội phạm, bài trừ những tệ nạn mê tín dị đoan, cờ bạc, mại dâm, ma tuý, giữ vững an ninh chính trị ở 17 thôn xóm... xây dựng đời sống mới ở nông thôn. Ngoài danh hiệu cao quý: “Đơn vị Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” xã Hùng Sơn không ngừng phấn đấu vươn lên về mọi mặt, đã được Nhà nước tặng thưởng 8 Huân chương Lao động. Năm 1997, được Bộ LĐTB-XH tặng danh hiệu: “Xã làm tốt công tác thương binh liệt sĩ”.

Giờ đây, tổ phóng viên chúng tôi đang đi trên đường trải nhựa dọc xã Hùng Sơn, địa phương hoàn thiện sớm nhất huyện Đại Từ về hệ thống điện - đường – trường - trạm. Hai bên đường là những dãy nhà ngói khang trang, những vườn cây ăn quả xum xuê và xa kia là khu di tích Bàn Cờ dưới bóng cây đa cổ thụ. Chúng tôi cảm nhận sâu sắc sự đổi mới trên quê hương của Ngày Thương binh Liệt sĩ. Hằng năm, theo cụ Nông Văn Vấp, người bảo vệ khu di tích, cứ đến dịp 27/7 lại có hàng nghìn lượt người từ khắp nơi đến khu di tích tham quan, thắp hương tưởng niệm các liệt sĩ, tỏ lòng biết ơn các thương binh, liệt sĩ như Bác Hồ dạy. /.